Hesabın veya kripto varlık bakiyesinin aniden kullanılamaz hâle gelmesi, çoğu kişi için sürecin başlangıcı değil ortasıdır. MASAK ile ilişkilendirilen bloke uygulamalarında sonucu belirleyen unsur, itirazın hızından çok paranın izlenebilir bir kaynağa bağlanıp bağlanamamasıdır.
Önce Tedbirin Kaynağını Belirleyin
Uygulamada bloke kelimesi altında birbirinden farklı işlemler toplanır: bankanın 5549 ve 5411 çerçevesindeki yükümlülükleri kapsamında yaptığı işlem kısıtı, idari nitelikteki tedbirler ve savcılık ya da mahkeme kararına dayanan adli elkoyma. İtiraz yolu ve süresi bunların her birinde farklıdır. Kararın hangi merciden geldiği öğrenilmeden yazılan bir dilekçe, çoğu zaman yanlış makama gider ve sonuç doğurmaz. Bu nedenle ilk adım, bankadan veya ilgili kuruluştan işlemin dayanağının yazılı olarak istenmesidir.
Kaynak Belgeleri: Paranın Hikâyesi
Bu dosyalarda savunmanın merkezi, varlığın nereden geldiğini kesintisiz biçimde göstermektir. Toplanacak malzeme genellikle şu başlıklarda toplanır:
- Gelir kaynağını gösteren belgeler: maaş bordrosu, ticari kazanç kayıtları, vergi beyanları
- Satış veya devir varsa sözleşme, fatura ve tapu-ruhsat kayıtları
- Hesap hareketlerinin tarih sırasıyla çıkarılmış tam dökümü
- Kripto tarafında borsa işlem geçmişi, cüzdan adresleri ve transfer kayıtları
- Karşı tarafla yapılan yazışmalar ve işlemin ticari gerekçesini gösteren belgeler
Zincirin bir halkası eksik kaldığında, geri kalan belgeler tek başına ikna edici olmaz. Özellikle üçüncü kişiler üzerinden geçen transferlerde her aşamanın açıklanması beklenir.
Aklama İsnadıyla Karşılaşma İhtimali
Süreç, TCK 282 kapsamındaki bir soruşturmaya bağlanabilir. Bu ihtimalde beyanların baştan tutarlı olması belirleyicidir; ilk ifadede eksik anlatılan bir işlemin sonradan açıklanması, dosyada güven sorunu yaratır. Kendisi de mağdur olduğu hâlde hesabı kullanılan kişiler bakımından, paranın gelişini talep etmediğini gösteren yazışmalar ayrıca önem taşır.
Kripto Tarafında İz Sürme
SPK ve ilgili düzenlemeler çerçevesinde faaliyet gösteren platformlar üzerinden yapılan işlemlerde, kullanıcı kimlik doğrulama ve işlem kayıtları platformda tutulur. Zincir üzerindeki transferler ise kalıcıdır ve teknik olarak takip edilebilir. Bu nedenle savunmada cüzdan adreslerinin ve işlem kimliklerinin açıkça verilmesi, iddiayı soyut olmaktan çıkarır. Platform kapanmış veya erişim kesilmişse, elde bulunan ekran kayıtları ve e-posta bildirimleri geriye kalan tek delil olabilir.
Bekleme Süresini Boş Geçirmemek
Tedbirin kaldırılmasına ilişkin talep sonuçlanana kadar geçen dönem, belge tamamlamak için kullanılmalıdır. Kurumlardan yazı ile istenecek kayıtların temini zaman aldığından, talepler paralel yürütülmelidir. Aynı dönemde vergisel yükümlülüklerin aksatılmaması da ilerideki değerlendirmede lehe bir unsurdur.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Tedbirin dayanağı ve dosyanın aşaması stratejiyi tümüyle değiştirebileceğinden, adım atmadan önce dosyaya özel hukuki değerlendirme alınması gerekir.