İcra takibinde borçlunun elindeki en güçlü araç, çoğu zaman itirazın kendisi değil itirazın zamanında yapılmasıdır. İtiraz süresi kaçırıldığında takip kesinleşir ve ardından gelen e-haciz uygulamaları, artık esas tartışmadan bağımsız biçimde işlemeye devam eder.
Tebliğ Tarihi Her Şeyin Başlangıcıdır
Ödeme emrinin tebliğ edildiği gün, İİK kapsamındaki tüm sürelerin başlangıç noktasıdır. Tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı bu nedenle ilk kontrol edilecek konudur; adreste bulunmama şerhi, komşuya veya muhtara teslim gibi durumlarda tebligatın geçerliliği ayrıca değerlendirilir. Tebligatın usulsüzlüğü öğrenildiğinde ileri sürülecek şikâyetin de kendi süresi vardır, dolayısıyla öğrenme tarihi yazılı olarak not edilmelidir.
İtirazın Kapsamını Doğru Kurmak
İtiraz genel nitelikte yapıldığında borcun tamamına yönelmiş sayılır; ancak imzaya itiraz ayrıca ve açıkça belirtilmelidir. Aksi hâlde imza kabul edilmiş sayılır ve senede dayalı takipte savunma alanı daralır. İtiraz dilekçesinde şu ayrımlar net olmalıdır:
- Borcun tamamına mı, bir kısmına mı itiraz edildiği
- İmzanın inkâr edilip edilmediği
- Faiz oranına veya işleyiş biçimine yönelik ayrı bir itiraz olup olmadığı
- Yetkiye itiraz varsa, yetkili icra dairesinin hangisi olduğunun gösterilmesi
- Zamanaşımı iddiasının dayanağı
E-Hacizin Kaldırılması Ayrı Bir Adımdır
Takip kesinleştikten sonra banka hesapları üzerine konulan blokelerin kaldırılması için borcun ödenmesi, teminat gösterilmesi veya takibin durdurulmasına ilişkin bir karar gerekir. Haczedilemeyecek nitelikteki alacaklar bakımından ise duruma özgü bir başvuru yapılır; maaş üzerindeki haczin sınırı ve emekli aylığı gibi kalemlerin durumu bu kapsamda değerlendirilir. Hesabın niteliğini gösteren banka yazısı, bu talebin temel dayanağıdır.
İtirazın İptali ile Kaldırılması Arasındaki Seçim
Alacaklı tarafında ise itirazla karşılaşıldığında iki ayrı yol bulunur: icra mahkemesinde itirazın kaldırılması ve genel mahkemede itirazın iptali. Hangi yolun seçileceği, elde bulunan belgenin niteliğine bağlıdır ve her ikisi de kendi süresi içinde kullanılır. Belge gücü yeterli olmadığı hâlde seçilen hızlı yol, ret kararıyla sonuçlanıp zaman kaybettirir. HMK çerçevesinde yürüyen genel dava yolu daha uzun sürer, ancak delil imkânı geniştir.
Süre ile Belgenin Kesişimi
İtiraz süresi kısa olduğundan, ödeme emri elinize ulaştığı gün hangi belgelerin bulunduğu hızla çıkarılmalıdır: ödeme dekontları, karşılıklı yazışmalar, sözleşme ve varsa ibra belgeleri. Belge bulunamasa dahi süresinde yapılan itiraz takibi durdurur; belgeyi sonradan tamamlamak mümkünken, kaçan süreyi geri getirmek mümkün değildir.
Buradaki anlatım genel bilgilendirme amacı taşır. Takip türü, dayanak belge ve tarafların sıfatı süreci değiştirebileceğinden, ödeme emri tebliğ edildiğinde vakit kaybetmeden hukuki destek alınması önerilir.