Maaşına haciz konulduğunu çoğu kişi bordroyu görünce fark eder. Oysa bu sonucu doğuran zincirin ilk halkası çok önce, ödeme emrinin tebliğ edildiği gün başlamıştır. İİK ve HMK ekseninde bu rehber, ilamsız takipte maaş haczi ile itiraz penceresini birlikte ele alır.
Ödeme Emri Elinize Geçtiğinde Yedi Gün
İlamsız takipte ödeme emrine itiraz süresi, tebliğden itibaren yedi gündür. İtiraz icra dairesine yapılır ve takibi kendiliğinden durdurur. Burada iki ayrı itiraz türü karıştırılmamalıdır: borca itiraz ile imzaya itiraz. Kambiyo senedine dayanan takiplerde ise itiraz merci ve usulü farklıdır. Yedi günlük süre geçtikten sonra takip kesinleşir ve haciz aşaması açılır; bu noktadan sonra elde kalan yol, borcun bulunmadığına ilişkin ayrı bir dava veya haczin usulüne yönelik şikâyettir.
Maaşın Ne Kadarı Haczedilebilir
Kanun, ücret ve maaşların tamamının haczedilmesine izin vermez. Borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli kısım ayrıldıktan sonra kalan bölüm haczedilebilir; ancak bu kesinti maaşın dörtte birinden az olamaz. Emeklilik mevzuatı bakımından ise emekli aylıkları için ayrı bir koruma öngörülmüştür ve kural olarak borçlunun muvafakati olmadan haczedilemez. Bordroda bu sınırların aşıldığını görüyorsanız, itiraz değil şikâyet yolu gündeme gelir.
Haczedilmezlik Şikâyeti
Haczin haczedilmezlik kurallarına aykırı uygulandığı iddiası icra hukuk mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürülür ve bu şikâyet için de kısa bir süre öngörülmüştür. Süre, haczin öğrenildiği tarihten işler. Dilekçeye eklenmesi gereken belgeler şunlardır:
- Güncel maaş bordrosu ve kesinti tutarını gösteren belge
- İşverenin icra dairesine yaptığı bildirim yazısı
- Bakmakla yükümlü olunan kişilere ilişkin nüfus kaydı
- Varsa kira, kredi ve zorunlu gider belgeleri
Nafaka Alacağının Ayrı Yeri
Nafaka alacakları bakımından haciz sınırları farklı işler; nafaka için yapılan kesinti diğer alacaklarla aynı sıraya tabi tutulmaz. Aynı maaş üzerinde birden fazla dosya varsa kesintilerin sırası ve oranı ayrıca denetlenmelidir. Uygulamada delil eksikliği en çok burada ortaya çıkar: birden fazla dosyanın aynı ücret üzerinde çakıştığı, dosya bazında dökümler alınmadan gösterilemez.
Değerlendirme
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; takibin türü, senedin niteliği ve tebligatın usulü sonucu değiştirebilir. Ödeme emri veya haciz ihbarnamesi elinize ulaştığında, yedi günlük pencere kapanmadan evrakın bir hukukçuya gösterilmesi en etkili adımdır.