İcra dosyalarında zamanın büyük bölümü, haczin konulmasından sonra satışın tamamlanmasına kadar geçen aşamada kaybedilir. Borçlu tarafında mal beyanı yükümlülüğünün ihmali, alacaklı tarafında ise satış hazırlığının eksik yapılması aynı sonucu doğurur: dosya ilerlemez.
Mal beyanı bir formalite değildir
İİK sisteminde borçlu, ödeme emrinin tebliğinden sonra kanunda öngörülen süre içinde malvarlığını bildirmekle yükümlüdür. Beyanın hiç verilmemesi ya da gerçeğe aykırı verilmesi ayrı yaptırımlara bağlanmıştır. Beyanda malın niteliği, bulunduğu yer ve değeri gösterilmelidir; üçüncü kişilerdeki alacaklar ile banka hesapları da bu kapsamdadır. Borcu karşılamaya yetmeyen malvarlığı bildirilirken, gelirin kaynağı da açıklanmalıdır.
Haczedilen malın satışa hazırlanması
- Taşınmazda tapu kaydı, imar durumu ve varsa yapı kayıt belgesinin dosyaya sunulması
- Taşınırda muhafaza yeri, marka model ve teknik durumun tutanakta açıkça yazılması
- Üzerindeki rehin, ipotek ve şerhlerin sıra cetveli açısından listelenmesi
- İşgal durumu, kira sözleşmesi ve fiilî kullanım bilgisi
Bu bilgiler eksik olduğunda kıymet takdiri tartışmalı hâle gelir ve satış aşaması baştan alınır.
Kıymet takdirine itiraz penceresi dar
Kıymet takdiri raporu tebliğ edildikten sonra itiraz için kanunda kısa bir süre öngörülmüştür. İtiraz dilekçesinde raporun hangi verisinin hatalı olduğu somut olarak gösterilmelidir: yüzölçümü, kat durumu, konum, emsal satışlar veya taşınırda kilometre ve hasar kaydı gibi. Genel nitelikte düşük bulundu itirazları çoğunlukla sonuç doğurmaz. Bu aşamada alınacak uzman görüşü, sonraki ihale tartışmalarında da kullanılabilir.
Elektronik satış aşamasında dikkat
Satışın elektronik ortamda yürütüldüğü sistemde ilan içeriği, teklif verme takvimi ve teminat şartları önem taşır. İlanda taşınmazın niteliğine ilişkin eksik veya yanlış bilgi bulunması, ihalenin feshi sebebi olarak ileri sürülebilir. Bu nedenle ilan metni yayımlanmadan önce kontrol edilmelidir.
İhalenin feshi talebinde ne aranır
Fesih talebinde bulunan taraf, ileri sürdüğü aykırılığın kendisinin zararına yol açtığını göstermek durumundadır. Tebligat usulsüzlüğü iddiası varsa tebliğ evrakı, satış bedelinin düşüklüğü iddiası varsa karşılaştırmalı değer verileri dosyaya konulmalıdır. HMK ve İİK usul kurallarının birlikte işlediği bu aşamada, süre kaçırıldığında iddianın haklılığı tartışılmaz bile.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeve sunar; dosyanızdaki takip türü ve mal varlığının niteliği izlenecek yolu değiştirir. Adım atmadan önce icra dosyasının bir hukukçu tarafından incelenmesi zaman kaybını önler.