Yatırım vaadiyle yapılan ödemelerin geri alınmasında en kritik aşama, paranın hangi hesaplara, hangi tarihlerde ve hangi açıklamayla gittiğinin eksiksiz ortaya konmasıdır. Bankaya yapılan itiraz da, savcılığa verilen dilekçe de bu iz üzerine kurulur. Delil eksikliği burada çoğu zaman geç fark edilir: kişi platforma erişimini kaybettiğinde elinde yalnızca hafızası kalır.
Para Akışını Yeniden Kurmak
İlk yapılacak iş, ilgili döneme ait tüm hesap hareketlerinin bankadan resmî olarak temin edilmesidir. Havale ve EFT dekontları, kart ile yapılan ödemeler, farklı bankalar üzerinden yapılan aktarımlar ve varsa nakit çekim kayıtları tek bir tabloda birleştirilir. Tabloda her satır için tarih, tutar, karşı hesap, karşı unvan ve açıklama alanı bulunmalıdır. Ödemelerin bir kısmı aracı kişiler üzerinden yapılmışsa, o kişilerle yazışmalar da aynı tarih sırasına yerleştirilir.
Bankaya İtirazın Kapsamı ve Sınırı
Bankaya yapılan başvuru, işlemin niteliğine göre farklı sonuç doğurur. Kartla yapılan ödemelerde itiraz mekanizması işletilebilirken, kişinin kendi talimatıyla gerçekleşen havalelerde bankanın geri çevirme imkânı sınırlıdır. Yine de başvuru işlevsiz değildir: 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ve 5549 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülükler nedeniyle bankada tutulan kayıtlar, hesabın kime ait olduğu ve paranın nereye yönlendirildiği konusunda sonraki aşamalar için değerli bir zemin oluşturur. Başvurunun yazılı yapılması ve alınan yanıtın saklanması bu nedenle önemlidir.
Borsa ve Cüzdan Kayıtlarının Değeri
Kripto varlık üzerinden yürüyen dosyalarda işlem geçmişinin dışa aktarılmış hâli, cüzdan adresleri ve transfer kimlikleri delil niteliği taşır. Platform kapanmadan bu kayıtların indirilmesi gerekir; erişim kesildikten sonra geri getirilmesi çoğu zaman mümkün olmaz. Sermaye piyasası alanındaki kripto varlık düzenlemeleri kapsamında hizmet verenler ile hiçbir yetkiye dayanmayan oluşumların ayrımı da dosyada ayrıca gösterilmelidir; bu ayrım muhatabın kim olacağını belirler.
Ceza ve Alacak Hatlarını Ayrı Yürütmek
- Suç duyurusu dilekçesi olay anlatımı ve para tablosuyla birlikte verilir
- Suç gelirlerinin aklanması boyutu varsa TCK'nin ilgili hükümleri ayrıca değerlendirilir
- Alacak talebi, ceza dosyasının sonucunu beklemeden planlanır
- Teminat ve ihtiyati tedbir imkânları erken aşamada gözden geçirilir
- Aynı platformdan zarar gören diğer kişilerin şikâyetleri dosyayla ilişkilendirilir
Kontrol Listesi
Dosyayı teslim etmeden önce şu üç soruya net cevap verilebilmelidir: Ödenen toplam tutar tek bir rakamla gösterilebiliyor mu? Her ödemenin karşı tarafı belgeyle eşleşiyor mu? Platformun vaatleri yazılı bir kayıtta görünüyor mu? Bu sorulardan biri boşta kalıyorsa, önce o boşluk kapatılmalıdır.
Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir. Ödeme yöntemi, karşı tarafın yerleşim yeri ve zamanlama sonucu belirgin biçimde etkiler; dosyanızı bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz önerilir.