Banka hesabına ya da kripto varlık platformundaki bakiyeye erişimin kısıtlandığı durumlarda ilk yapılması gereken, kısıtlamanın hukuki niteliğini doğru okumaktır. 5549 sayılı Kanun kapsamındaki bir işlem ile bir ceza soruşturması çerçevesinde verilen elkoyma kararı farklı sonuçlar doğurur ve farklı mercilere başvuru gerektirir. Bu ayrım yapılmadan yazılan dilekçe, süre işlerken boşa harcanan bir aşama olur.
Kısıtlamanın Kaynağını Belirlemek
Bankalar çoğu zaman kısıtlamanın dayanağını ayrıntılı olarak paylaşmaz. Bu nedenle bilgi talebi yazılı yapılmalı ve alınan cevap saklanmalıdır.
- Hesap hareketlerinin kısıtlama tarihinden önceki ve sonraki dönemi kapsayacak şekilde temini
- Kısıtlamayı bildiren mesaj, ekran uyarısı veya yazının kaydı
- Varsa soruşturma dosyası numarası ve ilgili savcılık bilgisi
- Kripto varlıklar bakımından platform yazışmaları ve işlem kimlikleri
Paranın Meşru Kaynağını Gösteren Zincir
Dosyanın kaderini belirleyen asıl unsur, hesaba giren paranın nereden geldiğinin kesintisiz biçimde gösterilebilmesidir. Zincirde tek bir kopuk halka, tüm bakiyeyi tartışmalı hale getirebilir. Bu nedenle gelir kaynağı ile hesap hareketleri tarih tarih eşleştirilmelidir: taşınmaz satışında tapu ve ödeme belgesi, ticari faaliyette fatura ve muhasebe kayıtları, miras yoluyla intikalde mirasçılık belgesi ve banka dekontu birlikte sunulur. Kripto varlık alım satımında ise platform çıktısı, cüzdan adresi ve transfer kayıtlarının tutarlılığı aranır.
Yanlış Merci ve Süre Kaybı
İdari nitelikli bir kısıtlamaya karşı doğrudan ceza mahkemesine yapılan başvuru ya da ceza soruşturması kapsamındaki bir tedbire karşı idari yola gidilmesi, esasa girilmeden reddedilir. Karar veya işlem metninde gösterilen kanun yolu esas alınmalı, itiraz süresi tebliğ tarihinden itibaren takip edilmelidir. Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama iddiasının bulunduğu dosyalarda TCK'nın ilgili hükümleri devreye girdiğinden, savunmanın ceza boyutu ile bakiyeye erişim talebinin birlikte planlanması gerekir.
Uygulamada Sık Görülen Hatalar
- Kısıtlama sürerken aynı bakiyenin başka hesaplara aktarılmaya çalışılması
- Beyanların sonradan sunulan belgelerle çelişmesi
- Üçüncü kişi adına yapılan işlemlerin açıklanmadan bırakılması
- Talep dilekçesinde bakiyenin hangi kısmının, hangi gerekçeyle serbest bırakılmasının istendiğinin belirtilmemesi
Mağdur Tarafında Takip
Dolandırıcılık nedeniyle parası başka hesaba geçen kişiler açısından hız belirleyicidir. Alıcı hesap bilgisi, işlem saati ve tutar bilgisiyle yapılan erken başvuru, paranın zincirin ilerisine taşınmadan durdurulma ihtimalini artırır. Bu tür dosyalarda dekontların ve yazışmaların eksiksiz sunulması, iade talebinin temelini oluşturur.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. İşlemin dayanağı ve dosyanın aşaması izlenecek yolu tümüyle değiştirebileceğinden, kısıtlamayı öğrendiğiniz anda hukuki destek almanız önemlidir.