Elektronik ortamda uygulanan hacizlerde borçlu çoğu zaman durumu, hesabına erişemediği anda öğrenir. Bu ani karşılaşma, hangi dosyadan hangi tutar için işlem yapıldığının bilinmemesi nedeniyle yanlış adımlara yol açar. İİK'nın takip hukukuna ilişkin düzenlemeleri ile HMK'nın usul kuralları, bu aşamada atılacak adımın niteliğini belirler.
Önce Bildirimin İzini Sürmek
İlk yapılması gereken, haczin dayandığı takip dosyasının tespit edilmesidir. Dosya numarası, alacaklı, takip türü, gönderilen ödeme emrinin tebliğ tarihi ve haciz yazısının tarihi bir arada çıkarılmalıdır. Tebligatın usulüne uygun yapılmadığı hâllerde tartışma, borcun esasından önce tebligat üzerinde yürür.
Şikâyet mi İtiraz mı?
Bu ayrım, dosyanın seyrini belirleyen en kritik seçimdir. Borcun kendisine ya da miktarına yönelik bir savunma ile haczin uygulanma biçimindeki hukuka aykırılığa yönelik başvuru farklı yollara ve farklı sürelere tabidir. Yanlış yolun seçilmesi hâlinde esas iddia hiç incelenmeden dosya kapanabilir. Bu nedenle dilekçeye başlamadan önce iddianın niteliği net biçimde belirlenmelidir.
Haczedilemezlik İddiasının Belgelenmesi
- Hesaba yatan tutarın niteliğini gösteren bordro ve kurum yazıları
- Sosyal yardım ve destek ödemelerine ilişkin kayıtlar
- Hesabın münhasıran belirli bir amaçla kullanıldığını gösteren hareket dökümü
- Aynı hesapta farklı kaynaklı paraların karıştığı hâllerde ayrıştırma tablosu
Üçüncü Kişinin Durumu
Hacze konu malvarlığının borçluya değil üçüncü bir kişiye ait olduğu ileri sürülüyorsa, iddianın belge düzeni baştan kurulmalıdır. Mülkiyeti gösteren kayıtlar, ödeme belgeleri ve edinme tarihini ortaya koyan evraklar birlikte sunulur. Sonradan hazırlandığı izlenimi veren belgeler, iddianın gücünü zayıflatır.
Süre Yönetimi ve Paralel Takvim
Bu dosyalarda birden çok süre aynı anda işler: ödeme emrine karşı süre, haczin uygulanmasına yönelik başvuru süresi ve satış aşamasına ilişkin takvim. Hepsinin tek tabloda tutulması, biri beklenirken diğerinin kaçırılmasını önler. Ayrıca her başvurunun kaydını gösteren belgeler saklanmalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; takibin türü ve haczin konusu izlenecek yolu değiştirir. Hesaba erişim kısıtlandığında süreler hızla işlediğinden, ilk günlerde hukuki değerlendirme alınması önerilir.