Hesabın aniden kullanılamaz hâle gelmesi çoğu kez tek bir sebebe bağlanır ve doğrudan bankaya itiraz edilir. Oysa 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar ile SPK'nın kripto varlık düzenlemeleri farklı tedbir türleri öngörür; blokenin kaynağı yanlış teşhis edildiğinde itiraz doğru mercie hiç ulaşmaz.
Önce Teşhis: Bloke Nereden Geliyor
Uygulamada üç farklı görünüm vardır. Birincisi, şüpheli işlem bildirimi sonrası uygulanan idari nitelikli tedbir; ikincisi, bir soruşturma kapsamında adli merci kararıyla gelen el koyma; üçüncüsü, bankanın kendi risk politikası gereği uyguladığı sınırlama. İtiraz dilekçesi yazılmadan önce, hesap hareketleri ekstresi ve bankadan alınacak yazılı bilgilendirme ile bu ayrımın yapılması gerekir.
Para İzini Kesintisiz Kurmak
Kaynak ispatı, tek bir dekontla değil, fonun girdiği ilk noktadan bloke anına kadar uzanan kesintisiz bir zincirle yapılır. Zincirde bir halka eksikse, geri kalan belgelerin ikna gücü belirgin biçimde düşer.
- Gelirin doğduğu belge: satış sözleşmesi, fatura, ücret bordrosu, tapu veya araç satış kaydı
- Fonun hesaba geçişini gösteren banka kayıtları ve açıklama alanları
- Kripto varlık söz konusuysa platform işlem geçmişi ve cüzdan adresi eşleştirmeleri
- Karşı tarafla yazışmalar ve ödeme talimatları
- Varsa vergisel beyan ve muhasebe kayıtları
İtiraz Dilekçesinin Kurgusu
Dilekçe, duygusal anlatımla değil, kronolojik bir tabloyla açılmalıdır. Her iddia yanına ek numarası yazılarak belgeye bağlanmalı; hesaba yapılan üçüncü kişi transferleri varsa bu kişilerle ilişki ayrıca açıklanmalıdır. Aklama şüphesi TCK'nın 282. maddesi kapsamında değerlendirilebileceğinden, savunma metninin ceza boyutuyla çelişmemesi kritik önemdedir; bankaya verilen açıklama ile ifadedeki anlatım farklılaşırsa iki dosya birbirini zayıflatır.
Yanlış Mercie Başvurmanın Bedeli
Adli merci kararına dayanan bir tedbirde bankaya yapılan itiraz sonuç doğurmaz; buna karşılık geçen süre, tedbire karşı kanun yoluna başvurma imkânını fiilen daraltır. Aynı şekilde salt banka kaynaklı bir sınırlama için savcılığa yapılan başvuru da dosyayı ilerletmez. Kaybedilen zaman, blokenin en pahalı yan etkisidir.
Bloke Sürerken Yapılabilecekler
Sürecin uzayabileceği öngörülerek maaş, kira ve zorunlu ödemeler için alternatif kanal talebi ayrıca dile getirilebilir. Talebin yazılı yapılması, sonraki aşamada iyi niyetin ve iş birliğinin kaydını da oluşturur.
Aktarılanlar genel niteliktedir; her dosyanın işlem hacmi ve şüphe gerekçesi farklıdır. Blokeye ilişkin ilk yazılı beyanı vermeden önce hukuki değerlendirme almak, sonradan düzeltilmesi güç açıklamaların önüne geçer.