Elektronik ödeme ve kripto varlık işlemlerinin yaygınlaşması, yetkisiz işlem ve dolandırıcılık iddialarını da artırmıştır. Bu alan 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, 5549 sayılı suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesine ilişkin düzenleme ve SPK'nın kripto varlıklara yönelik kuralları ile şekillenir. Aklama fiilleri bakımından TCK'nın 282. maddesi de gündeme gelebilir.
Yetkisiz İşleme İtirazın Zamanlaması
Hesabında rızası dışında işlem gerçekleştiğini fark eden kişinin, durumu gecikmeksizin bankasına veya ödeme kuruluşuna bildirmesi gerekir. Bildirim zamanı, sorumluluğun paylaşımında belirleyici olabilir. İtirazın yazılı ve tarihli yapılması, sonraki uyuşmazlıkta ispat kolaylığı sağlar.
İzlenebilecek Kanallar
- Kuruluşa yazılı itiraz ve ardından müşteri şikâyet mekanizmalarına başvuru
- Suç unsuru varsa Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusu
- Zararın tazmini için hukuk mahkemesinde dava
Kripto İşlemlerinde Delil Sorunu
Kripto varlık işlemlerinde, cüzdan adresleri ve blok zinciri kayıtları önemli delil kaynağıdır. İşlem geçmişinin, platform yazışmalarının ve para transferi dekontlarının bütünlük içinde saklanması gerekir. Aklama şüphesi doğuran işlemlerde, fonun kaynağını gösteren belgeler sorumluluğun sınırlanması bakımından önem taşır.
Görevli Mahkeme ve İspat Düzeni
Tüketici sıfatıyla yapılan işlemlerde tüketici mahkemesi, ticari nitelikli uyuşmazlıklarda asliye ticaret mahkemesi görevli olabilir. Kuruluşun, işlemin müşteri talimatına dayandığını göstermesi beklenirken; müşteri, iradesi dışında işlem yapıldığını ortaya koymaya çalışır. Bu karşılıklı ispat dengesi dosyanın seyrini belirler.
Ödeme ve kripto uyuşmazlıkları teknik ve hızlı gelişen bir alandır; her olay kendi işlem zincirine göre değerlendirilmelidir. İtiraz sürelerini kaçırmamak için erkenden hukuki görüş almanız önerilir.