Hesabına bloke konulan, transferi iade edilmeyen veya işlemi geri alınmayan kullanıcıların en çok zaman kaybettiği nokta, itirazı kime yönelteceğini bilememesidir. Zincirde gönderen banka, alıcı banka, ödeme kuruluşu, elektronik para kuruluşu ve kripto varlık hizmet sağlayıcısı ayrı ayrı yer alabilir; her birinin yükümlülüğü ve cevap süreci farklıdır. 5411 ve 5549 sayılı kanunlar ile SPK'nın kripto varlıklara ilişkin düzenlemeleri bu zincirdeki rolleri belirlerken, şüpheli işlem iddiaları TCK'nın aklama ile ilgili hükümleri (282) kapsamında ayrı bir sürece dönüşebilir. Aşağıdaki liste, itirazın etkili olması için önce muhatabı doğru saptamaya odaklanır.
Zinciri Çıkarın: İşlem Kimin Elinde Durdu
- İşlem dekontundaki gönderen ve alıcı kurum unvanları tam olarak yazılmalı
- Referans numarası, işlem saati ve kanal bilgisi (mobil, şube, sanal POS) not edilmeli
- Blokenin kaynağı sorulmalı: kurum kararı mı, adli/idari bir talep mi?
- Kripto işlemlerinde platform içi kayıtla zincir üstü kayıt ayrı ayrı alınmalı
- Kurumun size verdiği her cevabın yazılı örneği talep edilmeli
Yazılı İtirazın İçeriği
Sözlü görüşme kaydı olmayan bir itiraz, ilerleyen aşamada yok hükmündedir. İtiraz metni; işlemin tanımı, talebin ne olduğu, hangi belgeye dayandığı ve beklenen cevap süresi belirtilerek yazılmalı, kuruma ulaştığı kayıt altına alınmalıdır. Talep "mağduriyetimin giderilmesi" gibi genel değil, "şu referanslı işlemin iadesi" ya da "blokenin kaldırılması ve gerekçesinin bildirilmesi" biçiminde ölçülebilir olmalıdır.
Adli Süreç Devredeyse Farklı Bir Takvim Vardır
Bloke bir soruşturma kapsamında konulmuşsa, kuruma yapılan başvuru sonuç vermez; talep, ilgili merci nezdinde ileri sürülmelidir. Bu ayrımın erken yapılmaması, hem haftaların kaybına hem de yanlış mercie başvuru nedeniyle usulden ret sonucuna yol açar. Adli aşamada karara karşı itiraz süreleri kısa ve tebliğe bağlı olduğundan, karar örneğinin ele geçtiği tarih mutlaka kayda geçirilmelidir.
Süre Kaybı Yaratan Klasik Hatalar
- Aylarca çağrı merkezi görüşmesiyle yetinip yazılı başvuru yapmamak.
- Belgeleri ekran görüntüsü hâlinde tutup kurum onaylı dökümü hiç talep etmemek.
- Aynı talebi farklı kurumlara aynı metinle göndererek her birinde muhatapsızlık cevabı almak.
- Cevap gelmediği hâlde beklemeye devam edip başvuru penceresini kapatmak.
Finansal uyuşmazlıklarda kayıtların büyük bölümü kurumların elindedir; bu nedenle talebin erken ve yazılı olması, sonradan delil elde etmenin tek yolu hâline gelir. Buradaki bilgiler genel niteliktedir, işlemin türüne ve tarafların statüsüne göre izlenecek yol değişebilir; kendi dosyanız için hukuki destek almanız uygun olacaktır.