İcra takibinde borçlu tarafın en büyük dezavantajı bilgi eksikliği değil, çoğu zaman süre baskısıdır. İİK, borçluya itiraz ve şikâyet için birden çok yol tanır; ancak bu yolların hemen tamamı kısa ve kesin sürelere bağlıdır. Süre geçtiğinde, esasen haklı olan borçlu da yalnızca sınırlı bir savunma alanında kalır. Bu rehber, haciz aşamasındaki hakları takvim mantığıyla sıralar.
Önce Takibin Türünü Belirleyin
İlamlı takip ile ilamsız takipte borçlunun elindeki araçlar farklıdır. İlamsız takipte ödeme emrine itiraz takibi kendiliğinden durdururken, ilamlı takipte itiraz aynı sonucu doğurmaz; orada icranın geri bırakılması yoluna başvurulması gerekir. Kambiyo senetlerine özgü takipte ise itiraz merci ve usul yine başkadır. Yanlış yolu seçmek, süreyi tüketmenin en hızlı biçimidir.
Sürelerin İşlediği Başlıca Anlar
- Ödeme emrinin tebliği: borca, imzaya veya yetkiye itiraz için takvim burada başlar.
- Haczin uygulandığı tarih: haczedilemezlik iddiası bu andan itibaren işleyen şikâyet süresine tabidir.
- Kıymet takdirinin tebliği: taşınmazın değerine itiraz için ayrı bir süre doğar.
- İhale tarihi: ihalenin feshi talebi ayrı ve kısa bir süreye bağlıdır.
Haczedilemezlik ve Ölçülülük
Uygulamada en çok atlanan başlık, haczi caiz olmayan mal ve hakların zamanında ileri sürülmemesidir. Maaş üzerindeki haczin sınırı, ev eşyasının niteliği ve mesleğin sürdürülmesi için zorunlu araçlar bu kapsamda tartışılır. Bu iddia kendiliğinden dikkate alınmayabileceğinden, haciz tutanağının bir örneği alınıp itiraz gerekçesi tutanaktaki kalemlere göre yazılmalıdır.
Borçlunun Elindeki Diğer Araçlar
- Borcun ödendiği veya ertelendiği yönünde belge varsa icra mahkemesinde ileri sürülmesi.
- Taksitlendirme talebi ile satışın ertelenmesi imkânının değerlendirilmesi.
- Üçüncü kişiye ait malın haczedilmesi hâlinde istihkak iddiasının süresinde bildirilmesi.
- Takip dosyasının HMK anlamında yetki bakımından incelenmesi.
Not
Bu metin genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; takip türü, tebligatın usulü ve haczedilen malın niteliği sonuçları önemli ölçüde değiştirir. Elinize bir ödeme emri veya haciz tutanağı ulaştığında, süreler kısa olduğu için değerlendirmeyi ertelememeniz önerilir.