İcra takibinde borçlu açısından en kritik eşik, elde bir tebligat bulunduğu andır. İİK sisteminde ödeme emrine itiraz, haciz ihbarnamesine itiraz gibi birçok başvuru yedi günlük kısa sürelere bağlanmıştır ve bu süre kaçırıldığında takip kesinleşerek haciz aşamasına geçilir. Alacaklı tarafında ise kesinleşmiş takip, uzlaşma masasında pazarlık gücünü tümüyle değiştirir.
Elinizdeki Belge Hangisi
Uygulamadaki ilk hata, gelen evrakın türünün yanlış okunmasıdır. Ödeme emri, icra emri, haciz ihbarnamesi ve kıymet takdiri tebliği farklı sonuçlar doğurur ve farklı mercilere başvurulur. İlamsız takipte ödeme emrine itiraz doğrudan icra dairesine yapılırken, imzaya veya borca itirazın sonuçları da birbirinden ayrılır. İlama dayalı takipte ise itiraz yoluyla takibi durdurmak mümkün değildir; icranın geri bırakılması gibi ayrı bir yol izlenir.
Süre Hesabında Kaçırılan Noktalar
- Tebligatın usulsüz yapılması hâlinde sürenin öğrenme tarihinden işlemeye başlaması
- Adres değişikliğinin bildirilmemesi nedeniyle tebligatın geçerli sayılması
- Sürenin son gününün tatile denk gelmesi
- Vekil bulunan dosyada tebligatın vekile yapılması gereği
Anlaşma Masasında Ne Konuşulur
Taraflar arasında ödeme yapılandırması konuşulacaksa, konuşulması gereken kalemler yalnızca anapara değildir. Faiz, takip masrafları, vekâlet ücreti ve haczin kaldırılması koşulları ayrı ayrı yazılmalıdır. Ödeme planına uyulmaması hâlinde hangi sonucun doğacağı belirsiz bırakılırsa, kısa süre sonra aynı dosya yeniden hacze döner.
Karar Ölçütü: Takibi Durdurmak mı, Bitirmek mi
- Borç gerçekte var mı; imza veya miktar tartışmalı mı?
- İtiraz sonrası alacaklının açacağı davada aleyhe sonuç riski nedir?
- Haczedilen mal, işin devamı için zorunlu bir mal mı?
- Anlaşma yapılırsa haczin fiilen ne zaman kaldırılacağı yazılı mı?
Borç varlığı tartışmasızsa, itiraz yalnızca zaman kazandırır ve kötüniyet iddiasına zemin hazırlayabilir. Buna karşılık borcun miktarı veya dayanağı gerçekten tartışmalıysa, süresinde yapılmayan itiraz sonradan telafi edilemez.
Üçüncü Kişi Konumundaysanız
Kendisine haciz ihbarnamesi gönderilen üçüncü kişi, borçluya borcu bulunmadığını süresi içinde bildirmezse bu tutar zimmetinde sayılabilir. Bu nedenle ihbarnamenin muhatabı olan işveren, banka veya ticari alacaklı, evrakı bekletmeden yanıtlamalı ve yanıtın gönderildiğine dair kayıt saklamalıdır.
Burada anlatılanlar genel çerçeveyi gösterir; takibin türü, dayanağı ve tebligatın durumu sonucu değiştirir. Elinize ulaşan evrakın tarihini not alarak vakit kaybetmeden hukuki değerlendirme almanız önemlidir.