Hesabına erişemediğini fark eden kişi için ilk belirsizlik, işlemin bankadan mı, MASAK bildiriminden mi yoksa bir soruşturma kararından mı kaynaklandığıdır. Kaynağın tespiti bu dosyalarda ilk ve en belirleyici adımdır; çünkü itiraz mercii ve süre buna göre değişir.
Kısıtlamanın Kaynağını Ayırt Etmek
- Bankanın kendi risk politikası kapsamında uyguladığı geçici kısıt
- 5549 sayılı Kanun kapsamındaki şüpheli işlem bildirimine bağlı süreç
- Cumhuriyet savcılığının talebi ve hâkim kararına dayanan elkoyma
- Bir icra dosyasından gelen haciz; bu hâlde süreç tamamen farklı işler
Bilgi Edinmenin Yolu
Banka çoğu zaman ayrıntı paylaşmaz. Bu nedenle şubeden alınacak yazılı bildirim, hesap ekstresi ve son dönem işlem dökümü ile başlanır. Soruşturma kaynaklı bir tedbir söz konusuysa dosya numarası öğrenildikten sonra soruşturmanın gizlilik durumu ve kısıtlama kararı olup olmadığı kontrol edilir. Kararın öğrenilme tarihi, itiraz süresinin başlangıcı bakımından kaydedilmelidir.
Paranın Kaynağını Belgelemek
Bu dosyalarda savunmanın merkezinde aklama isnadına karşı fonun meşru kaynağının gösterilmesi bulunur. TCK 282 kapsamındaki değerlendirme, malvarlığının nereden geldiğine ilişkin somut zincire dayanır. Ücret bordroları, satış sözleşmeleri, tapu ve noter kayıtları, kripto varlık alım satımlarında ise platform işlem geçmişi ve cüzdan adresleri tarih sırasına göre sunulmalıdır. SPK düzenlemelerine tabi bir platform üzerinden yapılan işlemlerde platform kayıtlarının resmî yazıyla temini istenebilir. 5411 kapsamındaki banka yükümlülükleri nedeniyle, kaynağı açıklanamayan transferler dosyada en zayıf halkayı oluşturur.
İtiraz ve Sonraki Aşama
Elkoyma ve benzeri koruma tedbirlerine karşı kanun yolu, kararı veren merciin bir üst hâkimliğine yapılan itirazdır ve süresi kısadır. İtiraz dilekçesinde soyut itiraz yerine, hangi belgenin hangi transferi karşıladığı tek tek gösterilmelidir. Aklama isnadı taşıyan dosyalar uzlaştırma kapsamında değerlendirilmediğinden, burada uzlaşma tercihi çoğunlukla gündeme gelmez; asıl karar, kısmi çözülme talebiyle yetinmek ile tedbirin tümüyle kaldırılmasını istemek arasındadır. Ticari faaliyeti duran işletmelerde ödeme akışı için kısmi talep öncelikli olabilir.
Hazırlık Listesi
- Bloke tarihi ve öğrenme tarihi
- Son bir yıllık hesap hareketleri ve karşılık belgeleri
- Karşı hesap sahipleriyle ilişkinin niteliği
- Varsa ifade tutanağı ve dosya numarası
Bu alanda her dosya kendi işlem geçmişi üzerinden değerlendirilir. Süreler kısa ve sonuçlar ağır olduğundan, evrakınızı toplar toplamaz profesyonel hukuki destek almanız yerinde olur.