Yatırım vaadiyle toplanan paraların dijital varlıklara çevrilerek dağıtıldığı dosyalarda başarı, büyük ölçüde ilk günlerde atılan adımlara bağlıdır. Kripto dolandırıcılığı mağduriyetlerinde asıl mesele failin kim olduğu kadar, paranın hangi güzergâhtan geçtiğidir. Bu rehber, 5411 ve 5549 sayılı kanunlar ile TCK’nın suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklamaya ilişkin hükümleri çerçevesinde izleme sürecini ele alır.
Para izinin başlangıç noktası: banka bacağı
Neredeyse her kripto dolandırıcılığı, bir noktada geleneksel bankacılık sisteminden geçer. Havale ve EFT dekontları, alıcı hesap sahibinin unvanı, açıklama alanları ve işlem saatleri bu nedenle dosyanın omurgasını oluşturur. Ödemenin kart ile yapıldığı hâllerde işlem üye iş yeri bilgisi, ödemenin şirket hesabına gittiği hâllerde ise şirketin ticaret sicil kayıtları ayrıca toplanmalıdır.
Platform tarafındaki kayıtlar
- Kullanılan platformun hizmet sağlayıcı kimliği ve yurt içinde faaliyet gösterip göstermediği belirlenir.
- Hesap açılışında sunulan kimlik doğrulama bilgileri, aklama ile mücadele mevzuatı kapsamındaki yükümlülükler bakımından önem taşır.
- Cüzdan adresleri ve transfer kayıtları, tarih sırasıyla listelenerek dilekçeye eklenir.
- Yatırımın yapıldığı uygulamanın ekran görüntüleri ve sözde bakiye tabloları, iradenin nasıl sakatlandığını gösterir.
Koruma tedbiri talebini zamanında yapmak
Paranın dağıtılmadan yakalanabilmesi için el koyma ve hesaplara ilişkin tedbir taleplerinin şikâyetle birlikte, gecikmeksizin ileri sürülmesi gerekir. Dilekçede yalnızca genel bir talep yerine, hangi hesaba hangi tarihte ne tutar gönderildiği ve hangi kayıtların ilgili kurumlardan istenmesi gerektiği somut olarak yazılmalıdır. Talebin gecikmesi, çoğu dosyada tahsil imkânını fiilen ortadan kaldırır.
Uzlaşma teklifi geldiğinde
Bu dosyalarda karşı taraf, soruşturma başladıktan sonra kısmi ödeme önererek şikâyetten vazgeçilmesini isteyebilir. Karar verilirken iki nokta ayrılmalıdır: dolandırıcılık gibi suçlarda şikâyetten vazgeçmenin ceza sürecine etkisi ile paranın geri alınmasına ilişkin özel hukuk talebi aynı şey değildir. Uzlaştırma kapsamı, fiilin nitelendirmesine göre değişir; bu nedenle teklif değerlendirilmeden önce isnadın hangi hüküm kapsamında olduğu netleştirilmelidir.
Ödeme gücü bulunan ve mal varlığı tespit edilebilen bir muhatapta anlaşma, uzun yargılamaya göre daha hızlı sonuç verebilir. Buna karşılık çok sayıda mağdurun bulunduğu organize yapılarda tekil anlaşmalar, hem tahsilat sırasını bozar hem de delil bütünlüğünü zayıflatır.
Kapanış
Yukarıdaki adımlar genel bilgilendirme amacıyla sıralanmıştır; kullanılan platform ve ödeme yöntemi izlenecek yolu belirgin biçimde değiştirir. Kaybınızı fark ettiğiniz anda kayıtlarınızı toplayıp bir hukukçuyla paylaşmanız, tedbir talebinin zamanında yapılabilmesi bakımından belirleyicidir.