Hesaba veya kripto varlık bakiyesine erişimin aniden kapanması, çoğu zaman şüpheli işlem bildirimiyle başlayan bir sürecin görünen yüzüdür. 5411, 5549, SPK kripto düzenlemeleri ve TCK 282 ekseninde yürüyen bu dosyalarda belirleyici olan, paranın izlenmesi zincirinin baştan sona belgelenip belgelenemediğidir.
Bloke Neden ve Nasıl Doğar
Yükümlü kuruluşlar, şüpheli gördükleri işlemleri bildirmekle yükümlüdür; ayrıca soruşturma kapsamında verilmiş bir el koyma kararı da hesap hareketlerini durdurabilir. Bu ikisi farklı hukuki niteliktedir ve farklı yollarla ele alınır. Bu nedenle ilk yapılması gereken, bankadan veya platformdan işlemin dayanağının yazılı olarak öğrenilmesidir.
Fon Kaynağını Anlatan Dosya
- Paranın girişini gösteren maaş, satış, kira veya devir belgeleri
- Varlık alım satımına ilişkin platform işlem dökümleri ve cüzdan adresleri
- Havale ve EFT açıklamalarının işlemin gerçek sebebiyle uyumu
- Vergi beyanları ve varsa ticari defter kayıtları
- Karşı tarafla yapılan sözleşme ve yazışmalar
Zincirdeki tek bir halkanın açıklanamaması, tüm anlatımın güvenilirliğini zayıflatır. Bu nedenle belgeler tarih sırasına göre dizilmeli ve her giriş bir kaynağa bağlanmalıdır.
İtiraz Yolu ve Zamanlama
- Kararın kim tarafından verildiği ve hangi dosya numarasıyla ilişkili olduğu tespit edilir.
- Karara karşı öngörülen itiraz mercii ve süresi, kararın kendisinden doğrulanır.
- İtiraz dilekçesine, fon kaynağını gösteren belgeler ek listesiyle birlikte sunulur.
- Zaruri giderler için kısmi çözüm talebi ayrıca değerlendirilir.
Uzlaşma Arayışı ile Yargılama Arasındaki Fark
Mağduru bulunan bir dolandırıcılık dosyasında paranın iadesine yönelik görüşmeler gündeme gelebilir; ancak aklama iddiasının yöneldiği fiil, tarafların kendi aralarındaki anlaşmayla ortadan kalkmaz. Bu ayrım gözetilmeden yapılan ödemeler, kimi zaman iddiayı güçlendiren bir kabul gibi yorumlanabilir. Ödeme yapılacaksa hukuki sebebi yazılı olarak belirtilmelidir.
Platform Tarafında Unutulanlar
Kripto varlıklarda işlem geçmişi platform üzerinde saklanır ve hesap kapanışında erişilemez hale gelebilir. Süreç başlar başlamaz tüm işlem geçmişinin dışa aktarılması, cüzdan adreslerinin ve transfer kimliklerinin kaydedilmesi ileride ispat kolaylığı sağlar.
Bu açıklamalar genel niteliktedir ve her dosyanın kendi belge düzeni vardır. İşlem hacminin yüksek olduğu veya birden çok hesabın etkilendiği durumlarda, savunma stratejisinin bir hukukçuyla birlikte kurulması yerinde olur.