Hesabın bir sabah kullanılamaz hale gelmesi, çoğu zaman tek bir sebebe indirgenerek yorumlanır. Oysa blokenin hukuki kaynağı; hangi mercie gidileceğini, hangi belgenin isteneceğini ve karşı tarafla anlaşma yolunun gerçekten bir seçenek olup olmadığını doğrudan belirler. Yanlış adlandırılan bir bloke, haftalarca yanlış kapıda beklemek demektir.
Önce Blokenin Kaynağını Adlandırın
Uygulamada birbirine karıştırılan en az dört farklı durum vardır: 5549 sayılı Kanun kapsamında şüpheli işlem bildirimi sonrası işlemin askıya alınması, ceza soruşturması çerçevesinde hâkim kararıyla el koyma, bankanın kendi uyum ve risk politikası gereği uyguladığı kısıtlama ve icra takibinden kaynaklanan haciz. Bunların hepsine halk arasında bloke denir; ama başvurulacak merci her birinde farklıdır.
Bu nedenle ilk iş, bankadan kısıtlamanın dayanağını ve tarihini yazılı olarak istemektir. Sözlü bilgilendirme, sonraki aşamada hiçbir işe yaramaz.
Dayanağa Göre Ayrışan Yollar
- Adli mercii kararına dayanan kısıtlamada talep, kararı veren hâkimliğe veya soruşturmayı yürüten savcılığa yöneltilir.
- Bankanın kendi kararına dayanan kısıtlamada önce kuruma yazılı başvuru, ardından ilgili denetim kurumuna şikâyet ve genel hükümlere göre dava gündeme gelir.
- İcra kaynaklı hacizde çözüm, takip dosyası üzerinden yürür; şikâyet ve itiraz yolları takip hukukuna tabidir.
Uzlaşma Teklifi Geldiğinde Karar Anı
Bu dosyalarda hesabı bloke edilen kişiye çoğu zaman şöyle bir yol önerilir: parayı iade et, şikâyetçi vazgeçsin, bloke kalksın. Buradaki tehlike, iade işleminin niteliğinin yazılı olarak tanımlanmamasıdır. Hiçbir açıklama içermeyen bir ödeme, sonraki aşamada aleyhe yorumlanabilir. İade yapılacaksa; hangi işleme, hangi sebeple, hangi hukuki nitelendirmeyle yapıldığı belgeye bağlanmalıdır.
Karşı tarafla anlaşma beklentisi uzarken adli süreç durmaz. Anlaşma görüşmeleri sürerken savunma dilekçesinin, hesap hareketlerine ilişkin izah yazısının ve ticari faaliyetin gerçekliğini gösteren belgelerin hazırlanması ertelenmemelidir.
Toplanması Gereken Belge Seti
- Paranın hesaba giriş sebebini gösteren sözleşme, fatura veya sipariş kaydı.
- Karşı tarafla yazışmalar ve işlemin ticari mantığını açıklayan yazılı izah.
- Kripto varlık alım satımı varsa platform işlem dökümü ve cüzdan adresi eşleşmeleri.
- Gelirin kaynağını gösteren vergi ve muhasebe kayıtları.
Gecikmenin Bedeli
Bu tür dosyalarda en sık görülen kayıp, hak arama yolunun kapanmasından çok, dosyanın şekillendiği ilk aşamada sessiz kalınmasıdır. İzah verilmediğinde eksik resim üzerinden değerlendirme yapılır ve sonradan bunu düzeltmek çok daha zordur.
Buradaki anlatım genel çerçeveyi tanıtır. Hesabınızdaki kısıtlamanın dayanağı, tutarı ve tarafları değiştiğinde izlenecek yol da değişir; dosyanızı bir hukukçuyla birlikte değerlendirmeniz yerinde olur.