Elektronik haciz uygulaması, borçlunun çoğu zaman hesabına erişemediğinde fark ettiği bir işlemdir. Bu geç fark ediş, itiraz sürelerinin çoktan işlemeye başlamış olması nedeniyle en sık karşılaşılan hak kaybı sebeplerinden biridir.
Önce Dosyanın Aşamasını Belirlemek
Yapılacak ilk iş, takibin hangi tür üzerinden başlatıldığını ve hangi aşamada olduğunu tespit etmektir. İlamsız takipte ödeme emrine itiraz ile ilama dayalı takipte ileri sürülebilecek savunmalar birbirinden farklıdır. İİK kapsamında borca, faize veya imzaya itiraz ayrı ayrı sonuç doğurduğundan, itirazın kapsamı dilekçede açıkça belirtilmelidir. Dosya örneğinin tamamı alınarak tebligat evrakı, haciz tutanakları ve varsa dayanak belge incelenmelidir.
Ödeme Emri Tebligatının İncelenmesi
İtiraz süresi ödeme emrinin tebliğiyle başlar. Uygulamada tebligatın eski adrese yapılması, mazbatada yeterli araştırma yapıldığının gösterilmemesi veya adres kayıt sistemi şerhinin usulüne uygun düşülmemesi sık görülür. Tebligatın usulsüz olduğu kanaatine varılırsa, öğrenme tarihi bildirilerek usulsüz tebligat şikâyeti yoluna gidilir. Bu yolda öğrenme tarihinin nasıl ispat edileceği baştan planlanmalıdır.
- Banka bildiriminin geldiği tarih ve saat kaydedilir.
- Dosyaya elektronik ortamdan erişim kayıtları saklanır.
- Adres değişikliği varsa buna ilişkin resmî kayıt sunulur.
Haczedilemeyecek Değerler ve Şikâyet
E-haciz her hesaba aynı sonucu doğurmaz. Maaş hesapları bakımından haczin sınırı, emekli aylıkları ve nafaka gibi belirli ödemeler bakımından ise haczedilmezlik kuralları devreye girer. Bu iddia, hesabın niteliğini gösteren banka yazısı ve ödeme dökümüyle desteklenmelidir. Şikâyet yolunun kendine özgü süresi bulunduğundan, hesabın bloke edildiğinin öğrenildiği tarih ayrıca kayda geçirilmelidir.
Üçüncü Kişilerin Durumu
Haczedilen malvarlığı üzerinde başkasının hakkı ileri sürülüyorsa istihkak süreci gündeme gelir. Ortak hesaplarda payların ayrıştırılması, işletme hesaplarında müşteri fonlarının ayrı tutulduğunun gösterilmesi bu aşamada belgeyle yapılır. HMK'daki genel usul kuralları ile icra hukukuna özgü süreler birlikte gözetilmelidir.
İlk Yirmi Dört Saatte Yapılacaklar
- Dosya numarası öğrenilerek takibin dayanağı ve alacak kalemleri çıkarılır.
- Tebligat tarihi tespit edilerek itiraz için kalan süre hesaplanır.
- Hesabın niteliğine göre haczedilmezlik iddiası hazırlanır.
- Ödeme veya taksitlendirme görüşmesi yapılacaksa yazılı kanal tercih edilir.
İcra takipleri süre baskısı en yüksek dosyalardır ve gecikme çoğu kez geri alınamaz. Burada aktarılanlar genel bilgi niteliğinde olup, bloke veya tebligat söz konusuysa vakit kaybetmeden hukuki destek alınması gerekir.