İcra takibinde borçlu tarafında en kritik eşik, ödeme emrinin tebliğinden sonraki kısa dönemdir. Bu aşamada yapılan veya yapılmayan işlemler, mal beyanı yükümlülüğü ile haczin kapsamını doğrudan belirler. Aşağıdaki kontrol listesi, tarafların ödeme anlaşmasıyla mı yoksa yargısal yolla mı ilerleyeceğine karar verirken bakması gereken noktaları toplar.
Mal Beyanında Sık Yapılan Hatalar
- Beyanın yalnızca taşınmazlarla sınırlı tutulup alacaklar, banka hesapları ve üçüncü kişilerdeki hakların atlanması.
- "Malım yok" denilirken geçim kaynağının gösterilmemesi; beyanın eksik sayılmasına yol açar.
- Beyanın icra dairesine değil yanlış mercie sunulması ve süre içinde ulaşmaması.
- Beyandan sonra edinilen malvarlığındaki değişikliğin bildirilmemesi.
- Haczedilemeyecek nitelikteki kalemlerin baştan itibaren gerekçesiz bırakılması.
Haciz Aşamasında Alacaklı Tarafın Kontrol Noktaları
Alacaklı bakımından risk, takibin şeklen ilerlerken fiilen tahsile ulaşmamasıdır. Bu nedenle haciz talepleri sıraya konulmalı; maaş, banka ve araç haczi gibi hızlı sonuç veren kalemler ile taşınmaz haczi gibi uzun süreli işlemler ayrı takvimlere bağlanmalıdır. Kıymet takdirine itiraz ihtimali ve satış talebinin zamanında yapılması, dosyanın düşmesini engelleyen iki ayrı kontroldür.
Ödeme Protokolü ile Bitirmenin Avantaj ve Riskleri
Taksitle ödeme yönünde yapılacak bir anlaşma, alacaklı için satış sürecinin belirsizliğinden, borçlu için ise malvarlığının paraya çevrilmesinden kurtulma imkânı sunar. Buna karşılık protokolde taksitin ödenmemesi hâlinde ne olacağı, işleyecek faiz ve hacizlerin fekki koşulları açıkça yazılmazsa, taraflar aynı dosyada ikinci bir ihtilaf üretmiş olur. Protokol metnine hacizlerin hangi anda kaldırılacağı mutlaka işlenmelidir.
Karar Öncesi Sıralama
- Takibin türü ve dayanağı belgeye göre itiraz yollarının hangisinin açık olduğu belirlenir.
- Tebliğ tarihi ve tebligatın usulüne uygunluğu ayrıca incelenir.
- Borçlunun bilinen malvarlığı ile beyan edilen tablo karşılaştırılır.
- Tahsil ihtimali ile takip masrafı yan yana konur.
- Anlaşma sağlanamazsa devreye girecek haciz ve satış takvimi hazırlanır.
Kapanış
Bu metin genel bir yol haritasıdır; icra dosyasının türü, takibe konu belge ve tarafların sıfatı süreci esaslı biçimde değiştirir. Ödeme emri elinize ulaştığında kısa sürede bir hukukçuya dosyayı incelettirmek, kaybedilmesi telafi edilemeyen adımların önüne geçer.