İlamsız takipte borçlunun elindeki en güçlü araç süreye bağlıdır ve İİK sisteminde itiraz ile şikâyet birbirinden ayrı mercilere yapılır. Bu ayrımın karıştırılması, e-haciz uygulandıktan sonra en çok karşılaşılan hak kaybı sebebidir: dilekçe yanlış yere verildiği için takip kesinleşir, bloke devam eder. Aşağıda ödeme emrinden e-hacze uzanan süreç bu ayrım üzerinden anlatılmıştır.
Ödeme emri elinize geçtiğinde
Ödeme emrine karşı itiraz süresi kısadır ve tebliğ tarihinden işlemeye başlar. İtiraz, takibi yürüten icra dairesine yapılır; itirazın kapsamı da baştan belirlenmelidir. Borcun tümüne ya da bir kısmına itiraz edilmesi, imzanın inkâr edilmesi veya yetkiye itiraz edilmesi farklı sonuçlar doğurur ve sonradan genişletilmesi kural olarak mümkün değildir. Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur; bu durumda alacaklı, itirazın kaldırılması veya iptali için kendi yoluna başvurmak durumundadır.
E-haciz uygulandığında
- Banka hesaplarına konulan blokede, hesabın niteliği ve paranın kaynağı ayrıca değerlendirilir.
- Maaş üzerindeki hacizde yasal sınırların aşılıp aşılmadığı kontrol edilir.
- Emekli aylığı gibi haczi özel kurala bağlı ödemeler için ilgili mevzuattaki koruma incelenir.
- Haczedilen malın üçüncü kişiye ait olduğu ileri sürülüyorsa istihkak yolu gündeme gelir.
- Ailenin zorunlu ihtiyaç maddeleri ve mesleki araçlar bakımından haczedilmezlik iddiası ayrı bir başlıktır.
İtiraz mı şikâyet mi
Ayrım şu şekilde kurulur: borcun varlığına ve miktarına yönelen beyan itirazdır ve icra dairesine verilir. Buna karşılık icra memurunun işleminin hukuka aykırı olduğu ileri sürülüyorsa bu bir şikâyettir ve icra mahkemesine yapılır. Haczedilmezlik iddiası, sıra cetveline yönelik itirazlar ve aşırı haciz tartışmaları bu ikinci gruptadır. Şikâyet için öngörülen süre kural olarak öğrenme tarihine bağlıdır; bazı hâllerde ise süreye bağlı olmaksızın ileri sürülebilen aykırılıklar vardır. Dilekçenin yanlış birime verilmesi, süresinde yapılmış sayılmasını sağlamaz.
Zaman çizelgesi
- Tebliğ tarihi ve tebligat evrakı dosyaya işlenir.
- İtirazın kapsamı belirlenir ve süresi içinde icra dairesine sunulur.
- Haciz ve bloke tarihleri, hangi hesap ya da mal için uygulandığı yazılır.
- Memur işlemine yönelik şikâyetler ayrı dilekçeyle icra mahkemesine iletilir.
- Alacaklının açacağı takip hukuku davalarına karşı savunma hazırlığı baştan planlanır.
Bu rehber genel bilgilendirme amacıyla hazırlandı. Takibin dayanağı, tebligatın usulü ve haczedilen değerin niteliği izlenecek yolu değiştirir; bu nedenle dosyanızı süre işlerken incelettirmeniz uygun olur.