Ödeme emri eline ulaşan borçlu için belirleyici olan, itirazın içeriğinden önce zamanıdır. İlamsız takipte ödeme emrine itiraz süresi kısa tutulmuştur ve bu süre kaçırıldığında takip kesinleşir; borç esasen mevcut olmasa bile haciz aşamasına geçilir. İİK ve HMK ekseninde borçlunun elindeki imkânlar, bu kısa pencerede doğru kullanıldığında anlam kazanır.
Süre: yedi gün ve başlangıç anı
İlamsız icrada ödeme emrine itiraz, tebliğden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yapılır. Sürenin başlangıcı tebliğ tarihidir; borçlunun evrakı ne zaman okuduğu değil. Usulsüz tebligat iddiası varsa bu ayrı bir şikâyet konusudur ve öğrenme tarihine dayandırılır. Tebligat parçasının incelenmesi, bu nedenle itiraz dilekçesinden önce yapılması gereken ilk iştir.
Neye itiraz ettiğinizi yazmak zorundasınız
Borca itiraz ile imzaya itiraz farklı sonuçlar doğurur. Senede dayalı takipte imza inkâr ediliyorsa bunun açıkça ve ayrıca belirtilmesi gerekir; aksi hâlde imza kabul edilmiş sayılır. Aynı şekilde yetkiye itiraz da esasa itirazla birlikte ileri sürülmelidir. Sonradan eklenmek istenen itiraz sebepleri dinlenmeyebilir.
İtirazdan sonra top alacaklıdadır
Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. Bundan sonra alacaklının önünde iki yol vardır ve bu yollar farklı mercilere gider:
- Elinde İİK'nın aradığı nitelikte bir belge varsa icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir; bu inceleme dar ve belgeye dayalıdır.
- Böyle bir belge yoksa genel mahkemede itirazın iptali davası açması gerekir; bu dava için kanun bir yıllık süre öngörür.
Bu ayrımı bilmeyen borçlu, icra mahkemesinin dar inceleme alanına tanık deliliyle yanıt vermeye çalışır ve talebi değerlendirilmez.
Delil eksikliği borçlu aleyhine işler
Ödemenin yapıldığını ileri süren borçlunun bunu belgeyle ortaya koyması beklenir. Elden yapılan ödemeler, açıklamasız havaleler ve karşılıklı cari hesap ilişkisinde mahsuplaşmanın kayıt altına alınmaması, en sık karşılaşılan zayıflıklardır. Ödeme yapılırken açıklama alanına hangi borca ilişkin olduğunun yazılması, sonradan yürütülecek tüm tartışmayı kısaltır.
Borçlunun diğer koruma araçları
Haczedilemeyecek mal ve haklara ilişkin şikâyet, kıymet takdirine itiraz ve satış aşamasındaki usulsüzlüklerin ileri sürülmesi ayrı sürelere tabidir. Bu talepler icra mahkemesine yöneltilir ve her biri kendi süresi içinde kullanılmadığında sonuç doğurmaz.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; takibin türü, dayanak belge ve tebligatın niteliği sonucu değiştirebilir. Süreler çok kısa olduğundan, ödeme emri tebliğ alındıktan hemen sonra bir hukukçuya danışılması önerilir.