Konkordato, borçlunun ödeme güçlüğünü düzen içinde çözmesine imkân tanıyan bir yoldur; ancak süreç başlar başlamaz mevcut takipler ve e-haciz uygulamaları bakımından karmaşık bir geçiş dönemi doğar. Bu rehber, İİK ve HMK çerçevesinde mühlet takviminin nasıl kurulacağını ve haciz kaynaklı itirazların nereye yöneltileceğini ele alır.
Görevli Mahkeme ve Başvurunun İçeriği
Konkordato talebi, borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine yapılır. Talep dilekçesine konkordato ön projesi, malvarlığı durumunu gösteren belgeler, alacaklı listesi ve mevzuatta öngörülen finansal raporlama eklenir. Bu ekler eksik olduğunda talep hemen reddedilmese de süreç uzar ve bu sırada devam eden takipler borçlunun faaliyetini durdurabilir. Alacaklı da konkordato talebinde bulunabilir; bu ihtimalde dosyanın dinamiği farklı işler.
Mühletin İki Aşaması
Süreç tek bir karara değil, birbirini izleyen iki mühlete dayanır:
- Geçici mühlet: Talep üzerine verilir, geçici komiser görevlendirilir ve koruyucu etkileri hemen doğar.
- Kesin mühlet: Geçici mühlet sonundaki değerlendirmeyle verilir, komiser ve gerektiğinde alacaklılar kurulu ile süreç yürütülür.
Her iki mühlet de kanunda öngörülen sınırlar içinde uzatılabilir. Takvimin en kritik noktası, mühlet kararlarının verildiği ve ilan edildiği tarihlerdir; bunlar dosyanın tüm süre hesabının çıpasıdır.
Mühletin Takiplere ve E-Hacize Etkisi
Mühlet kararıyla birlikte, kanunda sayılan istisnalar dışında borçluya karşı takip yapılamaz ve başlamış takipler durur. Uygulamada asıl sorun, karar tarihinden önce konulmuş e-hacizlerin ne olacağıdır. Bu noktada borçlunun hesabındaki blokenin kaldırılması için ilgili icra dairesine mühlet kararı bildirilir; işlem yapılmazsa şikâyet yolu gündeme gelir. Buna karşılık mühletin kapsamına ilişkin tartışmalar, hacze konu alacağın istisna kapsamında olup olmadığı sorunu ve komiserin işlemlerine yönelik itirazlar farklı mercileri ilgilendirir. Konkordato dosyasının mahkemesi ile takip dosyasının icra mahkemesi karıştırıldığında her iki başvuru da sonuçsuz kalır.
Alacaklı Tarafın Takvimi
Alacaklı için kritik tarih, alacağın komisere bildirilmesi için verilen ilan süresidir. Bu süre kaçırıldığında alacak, kabul edilen projede yer bulamayabilir. Ayrıca alacağın rehinle temin edilip edilmediği, imtiyazlı sayılıp sayılmadığı ve mühletten sonra doğan borçlardan olup olmadığı ayrı ayrı belirlenmelidir; her kategori farklı bir muameleye tabidir. Projenin tasdikine karşı kanun yolu da kendi süresi içinde kullanılmalıdır.
Süreç Boyunca İzlenecek Başlıklar
- Geçici ve kesin mühlet kararlarının tarih ve ilan bilgileri kaydedilir.
- Mevcut takipler ve e-haciz kayıtları liste halinde çıkarılır.
- Mühlet kararı, haciz konulan tüm dairelere ve kurumlara bildirilir.
- Komisere yapılacak bildirim ve itiraz süreleri takvime işlenir.
- Mühlet süresince yapılacak işlemler için mahkeme izni gerekip gerekmediği kontrol edilir.
Yukarıdaki çerçeve genel niteliktedir; borçlunun yapısı, alacağın türü ve mühlet kararının kapsamı sonucu değiştirebilir. Konkordato dosyalarında süreler kısa ve iç içe olduğundan, adım atmadan önce dosya bazlı hukuki değerlendirme alınması yerinde olur.