Yüksek getiri vaadiyle toplanan paraların peşine düşmek, klasik bir alacak takibinden farklı işler. Para hesaptan çıktıktan sonra genellikle birkaç durak değiştirir; her durakta iz zayıflar. Bu nedenle yatırım mağduriyeti dosyalarında ilk günlerde atılan adımlar, sonraki yılların sonucunu belirler.
Zincirin Başlangıcını Belgelemek
Paranın hangi hesaptan, hangi tarihte, hangi açıklamayla çıktığı ilk belgelenmesi gereken noktadır. Banka dekontları, EFT açıklamaları, alıcı hesap bilgileri ve varsa kripto varlık transferlerine ait işlem kimlikleri eksiksiz toplanmalıdır. Kripto tarafında cüzdan adresi ve işlem kaydı, platform kayıtlarından bağımsız olarak zincir üzerinde doğrulanabilir; bu nedenle transfer kimliklerinin kaydedilmesi önemlidir. Platformla yapılan yazışmalar, tanıtım mesajları ve yönlendirme yapan kişilerin iletişim bilgileri de aynı klasörde tutulmalıdır.
Hangi Kapıya Hangi Talep
- Suç şüphesi varsa Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet ve el koyma talebi
- Alacağın tahsili için hukuk yargısında dava ve ihtiyati tedbir ya da ihtiyati haciz talebi
- Yetkisiz faaliyet iddiası bakımından ilgili düzenleyici ve denetleyici kuruma bildirim
- Şüpheli işlem niteliği taşıyan hareketler bakımından mali suçlarla mücadele mevzuatı kapsamındaki bildirim düzeni
Bu yolların hepsi aynı anda yürüyebilir; birini seçmek diğerini kapatmaz. Ancak talepler doğru mercie ayrı ayrı yazılmazsa, dilekçe bir kurumdan diğerine dolaşırken hesaplardaki bakiye tükenir.
Malvarlığına Yönelik Tedbirin Zamanlaması
Paranın izlenmesinde en kritik adım, hesaplardaki bakiyeye yönelik koruma tedbirinin gecikmeden istenmesidir. 5411 sayılı Kanun kapsamındaki bankalar ile ödeme kuruluşları nezdindeki hesaplara ilişkin bilgiler ancak yetkili merci talebiyle alınabilir; bu nedenle şikâyet dilekçesinde hesap hareketlerinin celbi ve el koyma talebi açıkça yazılmalıdır. Aklama şüphesi bulunan hâllerde 5549 sayılı Kanun kapsamındaki mekanizmalar ile Türk Ceza Kanunu suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama hükümleri gündeme gelir.
Kripto Varlık Tarafında Özel Durum
Sermaye piyasası mevzuatındaki kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeler, yurt içinde faaliyet gösteren platformlar bakımından kayıt ve bilgi verme yükümlülükleri getirir. Yurt dışı merkezli platformlarda ise talebin uluslararası adli iş birliği yoluyla iletilmesi gerekebilir; bu yol uzun sürdüğünden, zincir üzerindeki hareketin bağımsız biçimde belgelenmesi paralel olarak yürütülmelidir.
Sık Yapılan Usul Hataları
Şikâyetin yalnızca aracı kişiye yöneltilip fonun toplandığı yapının dışarıda bırakılması, tek bir dilekçeyle hem ceza hem hukuk taleplerinin karıştırılması ve tedbir talebinin dilekçede hiç yazılmaması en sık rastlanan hatalardır. Ayrıca zarar tutarının belgeye dayanmadan yuvarlak biçimde yazılması, sonraki aşamada hesaplamanın baştan yapılmasını gerektirir.
Buradaki açıklamalar genel çerçeveyi anlatır; işlem yapısı, platformun konumu ve paranın izlediği güzergâh dosyanın seyrini değiştirir. Zaman baskısı yüksek olduğundan, ilk adımları atarken hukuki destek almanız önerilir.