Konkordato talebi, borçlunun mali durumunu şeffaf biçimde ortaya koymasıyla başlar. İcra ve İflas Kanunu bu aşamada oldukça biçimsel bir belge düzeni öngörür; eksik ya da çelişkili sunulan mal ve alacak beyanı, talebin daha ilk aşamada reddine yol açabilir. Bu rehber, beyan yükümlülüğü ile başvurunun muhatabı arasındaki ilişkiyi ele alır.
İki Farklı Beyan, İki Farklı Muhatap
Uygulamada en sık karıştırılan nokta budur. İcra takibi sırasında borçludan istenen mal beyanı, icra dairesine karşı yerine getirilen bir yükümlülüktür ve yerine getirilmemesi ayrı sonuçlar doğurur. Konkordato talebiyle birlikte sunulan mali tablolar, borçlu listesi ve alacaklı cetveli ise mahkemeye sunulan bir dosya bütünüdür. İcra dairesine verilen beyan, konkordato dosyasındaki belge yükümlülüğünü karşılamaz. İki belge setinin birbiriyle çelişmesi ise borçlunun iyi niyetini tartışmaya açar.
Talep Dosyasının Omurgası
- Güncel bilanço, gelir tablosu ve nakit akış öngörüsü
- Malvarlığı listesi: taşınmazlar, araçlar, makine ve teçhizat, stok ve alacaklar
- Alacaklılar cetveli; rehinli, imtiyazlı ve adi alacak ayrımı yapılarak
- Devam eden icra takipleri ve davaların dökümü
- Konkordato projesi ve projeye dayanak oluşturan gerekçeli finansal öngörüler
Sıralamayı Bozmayın
- Talep, borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yer ölçütüne göre görevli ticaret mahkemesine sunulur.
- Geçici mühlet kararı ile birlikte takip yasağı ve komiser görevlendirmesi gündeme gelir; bu aşamada borçlunun işlem serbestisi sınırlanır.
- Kesin mühlet aşamasında alacaklılar kurulu ve alacak bildirimleri süreci işler.
- Proje üzerinde alacaklı iradesinin oluşması ve tasdik aşaması dosyayı sonuca taşır.
Bu zincir içinde borçlunun mahkeme izni olmadan yaptığı devir ve rehin işlemleri, sürecin tamamını riske atar.
Alacaklı Cephesinde Usul Hataları
Alacaklılar açısından da merci karışıklığı yaygındır. Mühlet süresince başlatılan takipler sonuç doğurmaz; buna karşılık alacağın bildirilmemesi, alacaklıyı sürecin dışında bırakır. İtirazın kaldırılması ile itirazın iptali taleplerinin farklı mercilere ait olduğu, rehinli alacakların ayrı bir rejime tabi olduğu ve istihkak iddialarının ayrı usulle görüldüğü göz ardı edildiğinde, alacaklı hem süre hem masraf kaybeder.
Beyanın Doğruluğu Neden Kritiktir
Mal beyanının gerçeğe aykırı düzenlenmesi, yalnızca konkordato talebinin reddiyle sonuçlanmaz; borçlu bakımından ayrı sorumluluk doğurur ve komiser raporlarına olumsuz yansır. Bu nedenle beyan hazırlanırken muhasebe kayıtlarıyla birebir uyum sağlanmalı, tahsil kabiliyeti şüpheli alacaklar olduğundan yüksek gösterilmemelidir.
Bu açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir; işletmenin ölçeği, alacaklı yapısı ve teminat durumu süreci belirgin biçimde değiştirir. Talep dosyası hazırlanmadan önce mali ve hukuki değerlendirmenin birlikte yapılması, geri dönüşü zor hatalardan korur.