Hesabına bloke konulan, ödemesi iade edilmeyen ya da işlemi tek taraflı iptal edilen kullanıcıların ilk refleksi bankaya ya da ödeme kuruluşuna telefon etmektir. Oysa bu alanda sonucu belirleyen şey, itirazın hangi kanaldan, hangi sırayla ve hangi belgeyle yapıldığıdır. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, 5549 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülükler ve sermaye piyasası düzenlemeleri, aynı olayda farklı muhatapları devreye sokar.
Uyuşmazlığın Kaynağını Ayırt Edin
İtiraz konusu işlem üç ana kaynaktan doğar ve her biri farklı yol izler:
- Sözleşmesel uyuşmazlık: Ücret, komisyon, kur farkı ya da hizmetin gereği gibi ifa edilmemesi. Muhatap önce kuruluşun kendisi, ardından uyuşmazlık değerine ve tarafın sıfatına göre ilgili yargı yoludur.
- İdari denetim konusu: Kuruluşun faaliyet izni, yükümlülükleri ve müşteri şikayetlerinin yönetimi. Burada muhatap düzenleyici ve denetleyici otoritedir; bu başvuru zararın tazminini sağlamaz.
- Adli tedbir kaynaklı işlem: Bloke ya da el koyma bir soruşturma kararına dayanıyorsa, itirazın muhatabı kuruluş değil, kararı veren merci ve onun denetim yoludur.
Bankaya yapılan yazılı itiraz, adli mercie yapılmış bir itiraz yerine geçmez. Bu ayrımın gözden kaçması, en sık rastlanan süre kaybı sebebidir.
İlk 72 Saatte Yapılması Gerekenler
- İşlemin gerçekleştiği tam tarih ve saat, referans numarası ve karşı hesap bilgisi kayda alınır.
- Kuruluşa yazılı ve kayıtlı bir kanaldan itiraz iletilir; telefonla yapılan görüşme tek başına yetersizdir.
- Başvuru numarası ve cevap süresi not edilerek takvime işlenir.
- İşleme ilişkin uygulama bildirimleri, ekstre ve yazışmalar silinmeden arşivlenir.
- Bloke söz konusuysa, dayanağının idari mi adli mi olduğu kuruluştan yazılı olarak sorulur.
Dosyayı Ayakta Tutan Belgeler
Çerçeve sözleşme ve ücret tarifesi, işlem dekontları, hesap hareketleri, uygulama içi bildirim kayıtları ve kuruluşla yapılan tüm yazışmalar dosyanın omurgasıdır. Kripto varlık işlemlerinde ayrıca platform içi işlem kayıtları, transfer adresleri ve zaman damgaları önem taşır. Suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesine ilişkin yükümlülükler nedeniyle talep edilen bilgi ve belgelerin gecikmeli sunulması, sürecin uzamasının başlıca sebebidir.
Cevap Gelmediğinde İkinci Aşama
Yazılı itiraza süresinde cevap verilmemesi başlı başına bir dayanaktır. Bu aşamada dosya iki yönde ilerler: uyuşmazlığın parasal ve kişisel niteliğine göre yetkili yargı yoluna hazırlık ve paralel olarak denetim otoritesine yapılacak bildirim. İkisinin birbirini beklemesine gerek yoktur; ancak talep metinleri birbiriyle çelişmeyecek biçimde kurulmalıdır.
Burada yer alan bilgiler genel niteliktedir. İşlemin tutarı, tarafların sıfatı ve blokenin dayanağı sonucu değiştirdiğinden, itiraz metnini göndermeden önce dosyanızı hukuken değerlendirmeniz yararınıza olacaktır.