Finans, ödeme ve kripto varlık işlemlerinde aklama şüphesi, çoğu zaman kişinin haberi olmadan bir bildirimle başlar ve hesap kısıtlaması ya da malvarlığına ilişkin tedbirle görünür hale gelir. Bu tür dosyalarda savunmanın kaderini belirleyen şey, hangi belgenin hangi merciye, hangi sırayla ve hangi süre içinde sunulduğudur.
Şüphe Nereden Doğar, Dosya Nasıl Şekillenir
Yükümlü kuruluşların 5549 sayılı Kanun kapsamındaki bildirim yükümlülüğü, bankacılık mevzuatı bakımından 5411 sayılı Kanun çerçevesindeki denetim ve sermaye piyasası ile kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeler farklı kanallardan bilgi üretir. Ceza boyutunda ise suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, TCK'nın 282. maddesinde düzenlenir. Bu üç katmanın kaynakları farklı olduğu için, gelen yazının hangi katmandan geldiği ilk günde tespit edilmelidir.
Delil Paketini Kurgulamak
Amaç, para hareketinin meşru kaynağını kesintisiz bir zincirle göstermektir. Dağınık ekran görüntüleri yerine, işlem bazlı ve tarih sıralı bir dosya oluşturulmalıdır.
- Fon kaynağını gösteren belgeler: satış sözleşmesi, ücret bordrosu, tapu veya devir kaydı, kredi sözleşmesi.
- Transfer zinciri: gönderen ve alıcı bilgileri, açıklama alanları, aracı kurum dekontları.
- Kripto tarafında borsa hesap özetleri, çekim ve yatırım kayıtları, cüzdan adresi eşleştirmeleri.
- İşlem karşı tarafıyla yapılan yazışmalar ve ticari ilişkiyi açıklayan belgeler.
Kurum mu, Savcılık mı, Mahkeme mi
Yanlış merciye başvuru bu alanda yalnızca zaman kaybı doğurmaz; savunmanın dağılmasına da yol açar. Bir hesap kısıtlaması kurum işlemine dayanıyorsa itiraz o işlemin rejimine göre; soruşturma kapsamında verilmiş bir koruma tedbirine dayanıyorsa ceza muhakemesi usulüne göre yürütülür. Tebliğ edilen belgenin üzerindeki karar veya işlem türü ile başvuru yolu bilgisi mutlaka okunmalı, bu bilgi ile yapılan başvuru arasında uyum sağlanmalıdır.
Tedbir ve İtiraz Takvimi
- Tebliğ tarihi belgeye işlenir ve itiraz süresinin bitimi takvime alınır.
- Aynı gün, hangi hesap ve varlıkların etkilendiği listelenir.
- İtiraz dilekçesi, tedbirin kapsamını daraltmaya yönelik alternatif taleplerle birlikte hazırlanır.
- Reddedilme ihtimaline karşı bir sonraki aşamanın dilekçe iskeleti önceden çıkarılır.
Kısa Bir Hatırlatma
Bu tür dosyalarda aceleyle verilen genel içerikli beyanlar sonradan aleyhe yorumlanabilir; beyan ile belge arasındaki tutarlılık her aşamada korunmalıdır. Yazılanlar genel bilgilendirme amaçlı olup işlem hacmi, kullanılan platform ve dosyanın aşaması stratejiyi değiştirdiğinden, sürecin bir hukukçu eşliğinde yürütülmesi önerilir.