Bir ödeme hesabına ya da banka hesabına bloke konulduğunda ilk yapılması gereken, itiraz dilekçesi yazmak değil blokenin kaynağını tespit etmektir. 5411 ve 5549 sayılı kanunlar, sermaye piyasası düzenlemeleri ve TCK 282 kapsamındaki suçlamalar birbirinden farklı süreçler doğurur. Aşağıda kaynak tespiti ile doğru başvuru kanalının seçimi ele alınmaktadır.
Blokenin Kaynağını Belirlemek
Uygulamada aynı sonucu doğuran farklı işlemler vardır ve her biri farklı yola tabidir:
- Adli soruşturma kapsamında verilmiş bir el koyma ya da tedbir kararı
- İcra dairesinden gönderilen haciz müzekkeresi
- Kuruluşun kendi mevzuattan doğan yükümlülükleri çerçevesinde uyguladığı işlem kısıtı
- Vergi ve benzeri kamu alacağı için uygulanan takip işlemi
Kuruluştan alınacak yazılı bilgi, işlemin dayanağını ve varsa dosya numarasını içermelidir; bu bilgi olmadan yapılan başvurular çoğunlukla ilgisiz mercie gider.
Para Akışını Belgelendiren Zincir
Bloke kaldırma taleplerinde belirleyici olan, hesaba giren paranın kaynağının izlenebilir olmasıdır. Bu nedenle işlem tarihinden geriye doğru bir zincir kurulmalıdır: gelirin doğduğu belge, tahsilat kaydı, hesaplar arası transferler ve harcama kalemleri. Ticari faaliyet söz konusuysa faturalar, sözleşmeler ve muhasebe kayıtları aynı tabloya işlenir. Zincirde açıklanamayan bir halka kalması, sürecin uzamasına yol açar.
Sulh Ceza Hâkimliği, İcra Dairesi ve Kuruluş Kanalı
Yanlış merciye başvuru bu alanda en sık görülen zaman kaybıdır. Adli bir karara dayanan tedbire karşı itiraz, ceza muhakemesi kurallarına göre yetkili hâkimliğe yapılır. İcra takibinden doğan hacizde ise icra dairesi ve icra mahkemesi devreye girer. Kuruluşun kendi uyum süreçlerinden doğan kısıtta önce kuruluşun şikâyet kanalı işletilir, ardından ilgili idari otoriteye başvurulabilir. Bankaya gönderilen bir itiraz dilekçesi, adli merciye yapılmış bir itiraz sayılmaz ve süreleri korumaz.
Kripto Varlık İşlemlerinde Ek Belge
Kripto varlık alım satımına ilişkin hareketlerde, platform üzerinden alınan işlem geçmişi, cüzdan adresleri ve transfer kayıtları dosyaya eklenmelidir. Yurt dışı platform kullanılmışsa kayıtların temini zaman aldığından bu talep erken yapılmalıdır. Ayrıca kimlik doğrulama kayıtlarının hesabın gerçek sahibini gösterdiğinin ortaya konması, üçüncü kişi adına işlem iddialarına karşı önem taşır.
Son Değerlendirme
Bu açıklamalar genel bilgi niteliğindedir. İşlemin dayanağı, tutarı ve tarafların konumu izlenecek yolu tümüyle değiştirebilir. Hesabınıza bloke konulduğunda, kuruluştan yazılı dayanak isteyip gecikmeden hukuki değerlendirme almanız hak kaybı riskini azaltır.