Maaşına haciz konulduğunu öğrenen borçlunun ilk sorusu genellikle itiraz edip edemeyeceğidir. Doğru soru ise şudur: itiraz takibin kendisine mi, yoksa haciz işleminin usulüne mi yöneliktir? Bu ayrım, hem başvuru merciini hem de süreyi belirler.
İki Farklı İtiraz, İki Farklı Merci
Ödeme emrine itiraz, borcun veya imzanın kabul edilmediği hâllerde söz konusudur ve icra dairesine yapılır. İlamsız takipte bu itiraz için kanunda öngörülen süre kısadır ve kaçırılması takibin kesinleşmesine yol açar. Buna karşılık takip kesinleştikten sonra uygulanan haczin ölçüsüne, kesinti oranına veya haczedilemezlik iddiasına ilişkin başvuru şikâyet niteliğindedir ve icra hukuk mahkemesine yapılır. İki yolun karıştırılması, en sık görülen merci hatasıdır.
Kesinti Oranı ve Haczedilemezlik
İcra ve İflas Kanunu, maaş ve ücretlerin ancak bir kısmının haczedilebileceğini düzenler; kanun, borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli kısmın haricinde kalan bölüm bakımından sınır getirir ve dörtte birden az olmamak üzere haczedilecek miktarı belirler. Nafaka alacakları bakımından ise farklı bir rejim geçerlidir. Ayrıca kanun, bazı ödemeleri ve sosyal yardım niteliğindeki kalemleri haciz dışında tutar. Bu nedenle bordronun kalem kalem incelenmesi gerekir.
- Asıl ücret ile sosyal yardım niteliğindeki ödemelerin ayrıştırılması
- Birden fazla dosyadan gelen hacizlerin sıraya konulup konulmadığının kontrolü
- Kesinti oranının bordroda doğru uygulanıp uygulanmadığı
- İşverenin icra dairesine yaptığı bildirimin içeriği
Süreyi Kaybetmemek İçin İzlenecek Sıra
- Tebligatın hangi adrese ve hangi tarihte yapıldığı UYAP/icra dosyası üzerinden teyit edilir.
- Usulsüz tebligat iddiası varsa öğrenme tarihi ayrıca belgelenir.
- Takibe itiraz süresi geçmişse, borca ilişkin savunma için menfi tespit yolunun uygunluğu değerlendirilir.
- Haciz işlemine ilişkin şikâyet, kanunda öngörülen süre içinde icra hukuk mahkemesine sunulur.
- Haczedilemezlik iddiası için bordro, banka hesap dökümü ve aile durumunu gösteren belgeler eklenir.
Muvafakat Konusu
Borçlunun maaşının haczine önceden verdiği muvafakat ile haciz uygulandıktan sonra verdiği muvafakat farklı değerlendirilir. Bu nedenle takip öncesinde imzalanan matbu metinler dikkatle incelenmeli, dayanak belgenin tarihi mutlaka kontrol edilmelidir.
Bilgilendirme
Bu metin genel niteliktedir; takibin türü, alacağın kaynağı ve tebligat tarihi sonucu doğrudan etkiler. Kısa süreler nedeniyle, haciz bildirimini aldığınız gün hukuki değerlendirme almanız yararınıza olacaktır.