Elektronik ortamda uygulanan haciz işlemleri hızlı sonuç doğurur; bu hız, hatalı ya da ölçüsüz uygulamalarda borçlu tarafında ani bir mağduriyet yaratır. İİK ve HMK ekseninde hazırlanan bu rehber, haciz uygulamalarında ve özellikle e-haciz tartışmalarında ispatın nasıl kurulacağını, yanlış mercie yapılan başvurunun kaldırma sürecini nasıl uzattığını anlatıyor.
İşlemin Kaynağını Bulmadan Adım Atılmaz
Hesaba bloke konulduğunda ilk yapılacak iş, bunun icra dosyasından mı yoksa kamu alacağına ilişkin idari bir işlemden mi kaynaklandığını tespit etmektir. Bu iki kaynağın başvuru yolu farklıdır ve karıştırılması en yaygın hata başlığıdır. Bankadan alınacak bloke yazısı, dayanak kurum ve dosya numarasını gösterdiği için sürecin başlangıç belgesidir.
İtirazın Konusunu Doğru Belirlemek
- Borcun kendisine itiraz: ödeme emrine karşı, kanunda öngörülen sürede yapılır.
- İşlemin usulüne itiraz: haczin kanuna aykırı biçimde uygulandığı iddiasıdır.
- Haczedilemezlik iddiası: maaş, emekli aylığı ve kanunen haczi kabil olmayan kalemler bakımından gündeme gelir.
- Tutar itirazı: takibe konu alacağın kısmen ödendiği ya da yanlış hesaplandığı iddiasıdır.
Belgeyle Desteklenmeyen İtiraz Sonuç Vermez
Hesabın niteliğine dayanan itirazlarda, o hesaba yalnızca maaş veya nafaka yattığını gösteren hesap dökümü zorunludur. Ödeme iddiasında dekont ve makbuzların takip dosyasındaki kalemlerle eşleştirilmesi gerekir. Tebligata ilişkin itirazda ise tebliğ evrakının kendisi, adres kaydıyla birlikte sunulmalıdır; salt "tebligattan haberim yok" beyanı ispat değeri taşımaz.
Yanlış Kapı, Süren Bloke Demektir
Dilekçenin bankaya, alacaklıya ya da takiple ilgisi olmayan bir birime yazılması işlemi durdurmaz. Bu tür yazışmalar sürerken bloke devam eder, kesinti işler ve bazı hâllerde tahsilat gerçekleşir. Tahsil edilmiş bir tutarın geri alınması ise bloke kaldırmaktan çok daha uzun bir süreçtir. Dolayısıyla ilk günün öncelikli işi dilekçe yazmak değil, doğru muhatabı tespit etmektir.
Zaman Çizelgesi Kurmak
- Bloke tarihi ve tutarı yazılır.
- Dayanak dosya ve kurum kaydedilir.
- Tebliğ tarihi ile itiraz süresinin son günü belirlenir.
- Destekleyici belgeler için ayrı bir toplama tarihi konulur.
- Sonuç alınamaması ihtimaline karşı ikinci yol önceden belirlenir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Takibin türü, alacağın niteliği ve borçlunun sıfatı sonucu değiştirebileceğinden, itiraz yoluna gitmeden önce dosya üzerinden hukuki inceleme yapılması yerinde olacaktır.