Konkordato talep edilmiş bir borçluya ilişkin takip dosyalarında en çok karıştırılan konu, maaş üzerindeki haczin akıbetidir. İİK, konkordato sürecinde takiplere ilişkin sonuçları düzenlerken, alacağın niteliğine göre farklı sonuçlar öngörür; HMK ise yargılama usulünü tamamlar. Alacaklı da borçlu da aynı hatayı yapabilir: itirazı yanlış mercie yöneltmek.
Maaş Haczinde Sınır ve Muvafakat
Maaş ve ücret üzerindeki haciz kısmi niteliktedir; ücretin belirli bir bölümünden aşağı olmamak üzere kesinti yapılır ve borçlunun ailesinin geçimi için gerekli miktar bu değerlendirmede gözetilir. Borçlunun daha yüksek oranda kesintiye muvafakat vermesi mümkündür; ancak bu muvafakatin geçerliliği ve kapsamı sonradan tartışma konusu olabildiği için tarihli ve açık biçimde alınmalıdır.
Şikayet mi, İtiraz mı, Dava mı?
Üç yol birbirinden ayrılır ve her birinin muhatabı farklıdır:
- İcra dairesinin işlemi hukuka aykırıysa: icra mahkemesine şikayet
- Borcun kendisine veya miktarına karşı çıkılıyorsa: ödeme emrine itiraz
- Haczedilen malın üçüncü kişiye ait olduğu ileri sürülüyorsa: istihkak yolu
Kesinti oranının yanlış uygulandığı iddiası bir şikayet konusudur ve kısa süreye tabidir. Bu talebin dilekçe başlığı yanlış yazıldığında ya da doğrudan icra dairesine yöneltilip mahkemeye taşınmadığında, süre işlemeye devam eder ve hak düşer.
Konkordatonun Takip Üzerindeki Etkisi
Konkordato talebi üzerine verilen mühlet kararları takipler bakımından sonuç doğurur; ancak bu sonuç her alacak türü için aynı değildir. Özellikle işçi alacakları ve rehinli alacaklar bakımından farklı rejim söz konusudur. Bu nedenle dosyaya öncelikle mühlet kararının kendisi ve kapsamı konulmalı; ardından alacağın hangi kategoriye girdiği belgelenmelidir. Komisere yapılacak alacak bildirimi ile icra dosyasındaki talepler birbirinin yerine geçmez; her ikisinin de kendi takvimi vardır.
Yanlış Merci: Ticaret Mahkemesi ile İcra Mahkemesini Ayırmak
Konkordatoya ilişkin talep ve kararlar asliye ticaret mahkemesi ekseninde ilerlerken, tekil takip işlemlerine yönelik şikayet ve itirazlar icra mahkemesinde görülür. Uygulamada alacaklılar, mühlet nedeniyle duran bir takibin devamını icra mahkemesinden istemekte; borçlular ise maaş kesintisinin durdurulmasını ticaret mahkemesinden talep etmektedir. Her iki durumda da dosya esasa girilmeden sonuçlanır.
Kontrol Sırası
- Mühlet kararının tarihini ve kapsamını dosyaya koyun.
- Alacağın türünü belirleyin: işçi alacağı, rehinli alacak veya adi alacak.
- Talebinizi şikayet, itiraz ve istihkak arasından doğru seçin.
- Kısa süreleri takvime işleyin, dilekçeyi doğru mercie verin.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Alacağın türü ve sürecin aşaması sonucu belirgin biçimde etkilediğinden, kesinti veya mühlet kararı öğrenildiğinde vakit geçirmeden hukuki değerlendirme yapılması önerilir.