Kripto varlıklarla işlenen dolandırıcılık dosyalarında sonucu belirleyen unsur çoğunlukla failin kimliği değil, paranın hangi noktada durdurulabildiğidir. 5411, 5549, SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri ve TCK 282 ekseninde bu rehber, paranın izlenmesi çalışmasını ve mağdurun yanlış mercie yönelmesi halinde kaybettiği zaman aralığını ele alıyor.
İlk Kırk Sekiz Saatin Farkı
Transfer edilen değer genellikle önce bir platform hesabına, oradan zincir üzerinde birden fazla adrese, nihayetinde başka bir platforma taşınır. Zincirdeki her sıçrama, tedbir kararının ulaşabileceği hedefi küçültür. Bu nedenle şikâyet dilekçesinin gecikmeli fakat kusursuz olması yerine, erken verilip sonradan ek beyanla güçlendirilmesi çoğu dosyada daha isabetlidir.
Zincir Delilini Kurmak
- Gönderim yapılan cüzdan adresi ve işlem kimliği, ekran görüntüsü değil metin olarak kaydedilmelidir; adres tek karakterlik hatayla kullanılamaz hale gelir.
- Banka üzerinden yapılan ilk ödeme varsa, gönderen ve alıcı hesap bilgileri dekontla birlikte saklanmalıdır; adli sürecin en somut ayağı çoğu kez burasıdır.
- Platformla yapılan yazışmalar, kullanıcı adı ve destek talebi numaraları eksiksiz toplanmalıdır.
- Yatırım vaadi içeren mesajlaşmalar, silinme ihtimaline karşı dışa aktarılmalıdır.
Adli Hat, İdari Hat ve Özel Hukuk Hattı
Failin cezalandırılması ve el koyma talebi savcılık hattının konusudur. Yurt içi banka hesaplarına ilişkin şüpheli işlem boyutu 5549 çerçevesindeki yükümlülüklerle ilgilidir ve mağdurun doğrudan sonuç alacağı bir kanal değildir. Hizmet sağlayıcının faaliyet iznine ve düzenlemelere aykırılığı ise SPK'nın gözetim alanına girer. Mağdurun ödediği bedeli geri alma talebi ise, muhatabın kim olduğuna göre ayrıca değerlendirilmesi gereken bir özel hukuk uyuşmazlığıdır.
Yanlış Merci Neden Bu Kadar Pahalıya Mal Olur?
Dilekçe düzenleyici kuruma ya da bankanın genel müdürlüğüne yazıldığında, kurumun yapabileceği tek şey ilgili birime yönlendirmedir. Bu yönlendirme günler alır; oysa el koyma talebini karşılayabilecek makam savcılıktır ve zincir üzerindeki bakiye o günlerde dağılır. Sonuçta dosya kapanmaz ama tahsil edilebilir tutar erir.
Talebi Ölçülebilir Yazmak
- Kaç adet transfer, hangi tarihte, hangi tutarda yapıldı?
- Hangi hesap veya adreslere yönelik tedbir isteniyor?
- Hangi platformdan hangi kayıt isteniyor ve niçin gerekli?
- Talep yerine getirilmezse hangi delil kalıcı olarak kaybolacak?
Bu içerik genel bilgi vermek amacıyla yazılmıştır. Kripto dosyalarında kullanılan ağ, platformun bulunduğu ülke ve ödeme yöntemi süreci kökten değiştirebilir; adım atmadan önce dosyaya özgü hukuki görüş alınması tavsiye edilir.