Maaş haczi, borçlunun günlük yaşamını doğrudan etkilediği için hatalı uygulamaların en hızlı fark edildiği icra işlemlerindendir. Buna karşılık itirazların önemli bir bölümü, yanlış mercie ve yanlış usulle yapıldığı için sonuçsuz kalır. İİK, icra dairesinin işlemine karşı ayrı, alacağın kendisine karşı ayrı yollar öngörür; bu ikisinin karıştırılması hak kaybına yol açar.
Kesinti Oranı ve Dokunulamayan Kısım
Maaş ve ücretler kural olarak tamamı üzerinden haczedilemez; kanun, borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli kısmı koruma altına alır ve kesinti belirli bir orana bağlanır. Nafaka alacakları bu sınırlamanın dışında değerlendirilir. Uygulamada tartışma çoğunlukla, ödemenin hangi kalemlerinin ücret sayılacağı üzerinde çıkar; ihbar ve kıdem tazminatı, ikramiye ve sosyal yardımlar bakımından farklı değerlendirmeler yapılabildiğinden, bordronun kalem kalem incelenmesi gerekir.
Hangi İtiraz Nereye Yapılır?
- Kesintinin oranı yanlış hesaplanmışsa ya da haczedilemeyecek bir kalemden kesinti yapılmışsa, bu bir işlem hatasıdır ve icra mahkemesine şikâyet yoluyla taşınır.
- Borcun bulunmadığı veya ödendiği iddiası şikâyet konusu değildir; bu iddia takibin türüne göre itiraz veya dava yoluyla ileri sürülür.
- İşverenin kesintiyi hiç yapmaması ya da eksik göndermesi hâlinde muhatap, borçlu değil işverendir.
- Birden fazla haciz bulunduğunda sıra cetveline ilişkin uyuşmazlıklar ayrı bir usule tabidir.
Şikâyet Süresini Kaçırmamak
İcra dairesi işlemlerine karşı şikâyet, kural olarak kısa bir süreye bağlıdır ve süre işlemin öğrenilmesinden itibaren işler. Bununla birlikte bir hakkın yerine getirilmemesi ya da sebepsiz sürüncemede bırakılması hâlinde şikâyet süreye bağlı değildir; kamu düzenine aykırılık oluşturan işlemler bakımından da süresiz şikâyet gündeme gelebilir. Bu ayrım, aylardır süren hatalı bir kesintide dahi başvuru imkânı bulunabileceği anlamına gelir.
Satış Aşamasıyla Birlikte Yürüyen Dosyalarda Dikkat
- Satış talebi ve kıymet takdirine ilişkin tebligatların tarihleri ayrı ayrı izlenir.
- Kıymet takdirine itiraz süresi, ihale sonrası fesih talebinden bağımsızdır.
- İhalenin feshi istemi yalnızca icra mahkemesine yapılır ve kısa süreye tabidir.
- Maaş haczinden yapılan tahsilatlar, dosya borcuna işleniş tarihleriyle birlikte kontrol edilir.
- Fazla tahsilat tespit edilirse iade talebi ayrıca ileri sürülür.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir ve her takip dosyasının kendi kayıtları belirleyicidir. Maaşınızdan yapılan kesintinin hatalı olduğunu düşünüyorsanız, bordro ve icra dosyası örneğiyle birlikte hukuki değerlendirme almanız süre yönünden önem taşır.