Maaşına haciz konulduğunu öğrenen çoğu kişi tek bir dilekçe yazmanın yeterli olacağını düşünür. Oysa aynı icra dosyası içinde birbirinden bağımsız üç ayrı yol vardır ve her biri farklı mercie, farklı süre içinde işletilir. Bu rehber, İİK ve HMK çerçevesinde bu üç yolun ayrımına ve maaş haczinde belgelenmesi gereken kalemlere odaklanır.
Aynı Dosyada Üç Ayrı Yol
- Ödeme emrine itiraz: borcun bulunmadığı ya da imzanın inkârı iddiası, icra dairesine yapılır ve süresinde yapıldığında takibi durdurur.
- Şikâyet: icra memurunun işleminin kanuna aykırı olduğu iddiası, icra mahkemesine yöneltilir.
- Haczedilmezlik şikâyeti: haczedilen değerin kanunen haczi mümkün olmayan bir kalem olduğu iddiası, yine icra mahkemesinin görev alanındadır.
Ödeme emrine itiraz için tanınan süre yedi gündür ve bu süre kaçırıldığında takip kesinleşir. Kesinleşen bir takipte artık borca itiraz edilemez; ancak haczin usulüne yönelik şikâyet yolu, ayrı koşullarla gündeme gelmeye devam eder.
Maaş Haczinde Neyin Belgelenmesi Gerekir?
Ücret ve maaşlar bütünüyle haczedilemez; kanunda öngörülen sınırı aşan kesinti yapılamaz ve nafaka alacakları bu sınırlamadan ayrı değerlendirilir. Bu nedenle şikâyet dilekçesine dayanak oluşturacak belgeler önem taşır.
- Güncel maaş bordrosu ve kesinti kalemlerinin dökümü
- Halihazırda uygulanan diğer haciz ve kesintilere ilişkin yazılar
- Ödenen nafaka varsa buna ilişkin karar ve ödeme kayıtları
- İşverene gönderilen haciz müzekkeresinin tarihi ve içeriği
- Birden fazla dosya varsa haciz sırasını gösteren kayıtlar
Muvafakat Bir Belgedir, Sözlü Beyan Değildir
Borçlunun maaşının kanuni sınırın üzerindeki kısmının haczine rıza göstermesi belirli koşullara bağlıdır. Bu yöndeki bir beyanın ne zaman ve hangi şartlarda verildiği, sonradan yapılacak itirazın kaderini belirler.
Yanlış Mercie Verilen Dilekçenin Sonucu
Haczedilmezlik iddiasının icra dairesine dilekçeyle bildirilmesi, uygulamada sık görülen ve zaman kaybettiren bir hatadır. İcra dairesi bu konuda karar veremez; talep icra mahkemesine yöneltilmelidir. Tersine, borca itirazın icra mahkemesine yapılması da süreyi korumaz. Dilekçenin başlığı ile içeriğinin uyumlu olması, evrakın doğru birimde işleme alınmasını sağlar.
İlk Yirmi Dört Saatte Yapılacaklar
- Dosya numarası ve alacaklıyı öğrenip takip dayanağını inceleyin
- Ödeme emrinin tebliğ tarihini teyit edin
- İtiraz süresi geçmişse şikâyet yollarını değerlendirin
- Bordro ve kesinti belgelerini eksiksiz toplayın
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşımaktadır ve her icra dosyasının dayanağı farklıdır. Süreler çok kısa işlediğinden, tebligatı aldığınız gün dosyayı bir hukukçuyla birlikte incelemeniz olası hak kayıplarını önleyecektir.