Banka hesabına veya kripto varlık hesabına konulan bloke, çoğu zaman kullanıcıya sebebi açıklanmadan bildirilir. Bu aşamada yapılan en yaygın hata, itirazın yanlış mercie yöneltilmesi ve paranın kaynağına ilişkin belgelerin geç toplanmasıdır.
Blokenin Hukuki Niteliğini Doğru Okumak
Uygulamada tek bir işlem türü yoktur. Bankanın kendi yükümlülükleri kapsamında uyguladığı geçici kısıtlama, suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesine ilişkin 5549 sayılı Kanun çerçevesindeki askıya alma ve Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca verilen elkoyma kararı farklı hukuki rejimlere tabidir. Hangi işlemle karşı karşıya olunduğu belirlenmeden yapılan başvuru, çoğu zaman sonuçsuz kalır. İlk adım, bankadan işlemin dayanağının ve varsa karar merciinin yazılı olarak sorulmasıdır.
Nereye Başvurulur
- Elkoyma söz konusuysa itiraz, kararı veren merciin bağlı olduğu sistem içinde ceza usulüne göre yapılır
- Soruşturma dosyası varsa savcılıktan kısıtlama kararının kapsamı öğrenilir ve dosya inceleme yetkisi kullanılır
- İdari nitelikte bir işlem söz konusuysa idari yargı yolu ayrıca değerlendirilir
- Yalnızca bankanın kendi kararı ise önce kurum içi başvuru ve ardından ilgili denetim mercii gündeme gelir
Ceza usulündeki itiraz süreleri kısadır; bu nedenle tebliğ veya öğrenme tarihi ilk günden kayda geçirilmelidir.
Paranın Kaynağını Belgelemek
- Hesaba giren her tutar için kaynak belgesi eşleştirilir (maaş bordrosu, satış sözleşmesi, fatura, tapu, kripto borsası işlem dökümü).
- Transferlerin zincir hâlinde izlenebildiği bir tablo hazırlanır; ara hesaplar açıklanır.
- Karşı tarafın kim olduğu bilinmeyen yatırımlar ayrıştırılır ve bu ayrım savunmada açıkça belirtilir.
- Vergi beyanları ve varsa ticari defter kayıtlarıyla tutarlılık kontrol edilir.
Mağdur mu, Şüpheli mi: Konumun Netleştirilmesi
Hesabına dolandırıcılık kaynaklı para geçen kişi çoğu zaman kendisini mağdur olarak görür; ancak soruşturmada suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama başlığı gündeme gelebilir. Bu nedenle ifade öncesi hazırlık, ilişkinin niteliğini gösteren yazışmalarla desteklenmelidir. Kripto varlıklarda ise işlem geçmişinin borsadan resmî olarak talep edilmesi, ekran görüntüsüne dayanmaktan daha güvenilir sonuç verir.
Uyarı Notu
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; blokenin dayanağı ve soruşturmanın kapsamı izlenecek yolu tamamen değiştirebilir. İşlem yapılmadan önce dosyanın hukuki incelemeden geçirilmesi, geri alınması güç beyanların önüne geçer.