İlamsız takip, elinde mahkeme kararı bulunmayan alacaklıya hızlı bir yol açar; borçlu açısından ise ödeme emrinin tebliğinden sonraki ilk günler belirleyicidir. İİK ve HMK çerçevesinde bu dosyalarda kaybedilen hakların büyük bölümü, itirazın süresinde ama yanlış yere ya da eksik içerikle yapılmasından kaynaklanır.
Yedi Günlük Süre Nereden Başlar
İtiraz süresi, ödeme emrinin usulüne uygun tebliğ edildiği tarihten itibaren işler. Bu yüzden ilk kontrol edilecek belge tebligat parçasıdır: adres doğru mu, komşuya veya muhtara yapılan tebligatta gerekli açıklamalar yazılmış mı, tebliğ tarihi ile dosyaya işlenen tarih uyuşuyor mu? Usulsüz tebligat iddiası ayrı bir yol olduğundan, süre geçmiş görünse bile dosya kapanmış sayılmamalıdır.
İtiraz Nereye Yapılır
Ödeme emrine itiraz, takibin yapıldığı icra dairesine yapılır. İtirazı doğrudan mahkemeye sunmak, süre içinde hareket edilmiş olsa bile takibi durdurmayabilir; bu ayrım uygulamada sık rastlanan hak kaybı sebeplerinden biridir. İtiraz üzerine takip duracağından sırayı alacaklı devralır ve itirazın kaldırılması ya da iptali yoluna başvurması gerekir.
İtirazın İçeriğini Doğru Kurmak
- Borca itiraz ile imzaya itiraz farklıdır; imza inkârı açıkça ve ayrıca belirtilmelidir.
- Yetkiye itiraz edilecekse esasa itirazla birlikte ve açık biçimde yapılmalıdır.
- Borcun bir kısmına itiraz ediliyorsa kabul edilen tutar rakamla gösterilmelidir; aksi hâlde kısmi itiraz sonuç doğurmayabilir.
- Faiz oranına ve faizin işlemeye başladığı tarihe itiraz varsa ayrıca yazılmalıdır.
İtiraz Sonrası İspat Yükü
Alacaklı, elindeki belgenin niteliğine göre icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir; bu yol yalnızca kanunda sayılan nitelikteki belgelere dayanır ve dar bir incelemeye tabidir. Belge bu niteliği taşımıyorsa genel mahkemede itirazın iptali davası gündeme gelir ve tanık dâhil daha geniş bir ispat imkânı doğar. Borçlu tarafında ise ödeme yapıldığını gösteren dekont, ibraname ve mahsup kayıtları tarih sırasına dizilmelidir.
Menfi Tespit ve İstirdat Ayrımı
Borçlu olmadığını düşünen kişi, henüz ödeme yapmadan menfi tespit; ödeme yaptıktan sonra ise istirdat yoluna gider. İki dava arasındaki geçiş ödemenin tarihiyle belirlendiğinden, icra baskısı altında yapılan ödemenin ihtirazi kayıtla yapılması ve bu kaydın belgeye geçirilmesi önem taşır.
Yukarıdaki açıklamalar genel çerçeveyi gösterir; dosyanızdaki tebligat tarihi ve takip türü sonucu değiştirebilir. Ödeme emri elinize ulaştıysa gün kaybetmeden bir avukata başvurmanız önerilir.