İcra takibinde satış aşaması, hem alacaklı hem borçlu için geri dönüşü en zor bölümdür. İhale tamamlandığında yapılacak itirazın kapsamı daralır; e-haciz ise çoğu zaman borçlunun ticari hayatını tek işlemle durdurur. İİK ve HMK çerçevesinde bu rehber, satış sürecinde ve elektronik hacizlerde hangi kayıtların tutulacağını, itiraz ile şikâyet arasındaki farkı ve süre yönetimini konu alıyor.
İtiraz mı Şikâyet mi: Yol Ayrımı
Bu iki kavram sık karıştırılır ve yanlış seçim doğrudan hak kaybına yol açar. Borcun varlığına, miktarına veya imzaya yönelik karşı çıkışlar itiraz kapsamındadır ve icra dairesine yöneltilir. İcra dairesinin işlemlerinin hukuka aykırı olduğu iddiası ise şikâyet konusudur ve icra mahkemesine yapılır. Kıymet takdirine ve satış ilanının usulüne ilişkin karşı çıkışlar da kendi özel süreleri içinde ileri sürülmelidir.
Satış Aşamasında Kritik Kayıtlar
- Kıymet takdiri raporunun tebliğ tarihi ve rapordaki değerleme yöntemi
- Taşınmazın imar durumu, kira şerhi ve üzerindeki diğer takyidatlar
- Satış ilanının usulüne uygun yapıldığını gösteren tebligat evrakı
- İhale bedelinin, kıymet takdirine göre öngörülen orana ulaşıp ulaşmadığı
- İhaleye katılım koşulları ve teminatın yatırıldığına dair belgeler
Kıymet takdirine süresinde itiraz edilmemesi, sonraki aşamada değerin düşüklüğü iddiasını büyük ölçüde geçersiz kılar. Bu nedenle raporun tebliğ tarihi, dosyanın en kritik tarihlerinden biridir.
E-Haciz Uygulandığında Ne Yapılır
Elektronik haciz, hesaplara topluca uygulandığında borç tutarını aşan bloke ve haczedilemeyecek nitelikteki gelirlerin bloke edilmesi sonucunu doğurabilir. Maaş hesabındaki kısıtlama, emekli aylığı ve nafaka gibi kalemler bakımından ayrı bir değerlendirme gerektirir.
- Hesap dökümünü blokenin uygulandığı tarihi gösterecek şekilde bankadan temin edin.
- Hesaba giren paranın niteliğini gösteren belgeleri hazırlayın; işveren yazısı veya kurum ödeme dökümü gibi.
- Borç tutarını aşan blokenin kaldırılması için icra dairesine talep açın; sonuç alınamazsa şikâyet yoluna gidin.
- Şikâyet için öngörülen sürenin öğrenme tarihinden itibaren işlediğini dikkate alarak öğrenme anını belgeleyin.
Sürelerin Toplu Takibi
İcra dosyalarında birbirinden bağımsız çok sayıda kısa süre aynı anda işler: itiraz, şikâyet, kıymet takdirine itiraz, ihalenin feshi talebi ve istihkak iddiası. Bunların tek bir tabloda, tebliğ tarihleriyle birlikte izlenmesi en pratik korunma yöntemidir. Üçüncü kişiye ait malın haczedilmesi hâlinde istihkak iddiasının gecikmeden ileri sürülmesi gerekir; sonradan yapılan bildirim çoğu kez sonuç doğurmaz.
Bilgilendirme Notu
İcra hukuku dar sürelerle işleyen ve usul hatasını affetmeyen bir alandır. Buradaki açıklamalar genel niteliktedir; dosyanızın aşaması ve tebligat tarihleri izlenecek yolu değiştirir. Dosya örneğinizle birlikte bir avukata başvurmanız yerinde olur.