İcra dosyalarında hak kaybı çoğunlukla takibin başında değil, satış aşamasında ortaya çıkar. Elektronik ortamda yürütülen satış süreci hızlı ilerlediğinden, kaçırılan bir tebligat ihalenin tamamlanmasıyla sonuçlanabilir. Bu rehber, İİK çerçevesinde borçlu ve üçüncü kişilerin izleyebileceği yolları ele alır.
E-Hacze Karşı Hangi Yol İzlenir
Elektronik haciz uygulamasında sorun, çoğu zaman borcun varlığına değil, haczedilen kalemin niteliğine ilişkindir. Maaşın haczedilemeyecek kısmı, emekli aylığı, nafaka alacağı veya haczi caiz olmayan mal ve haklar üzerindeki işlemler icra mahkemesine yapılacak şikâyetin konusudur. Şikâyet süresi kural olarak öğrenmeden itibaren işler; kamu düzenine aykırılık taşıyan işlemlerde ise süreye bağlı olmaksızın başvurulabileceği kabul edilir. Borcun kendisine yönelik itiraz ise ayrı bir yoldur ve ödeme emri aşamasında ileri sürülür. İki yolun karıştırılması, başvurunun görev yönünden reddine yol açar.
Satış Sürecinin Kontrol Noktaları
- Kıymet takdiri raporunun tebliği ve rapora karşı süresinde itiraz
- Satış talebinin süresinde yapılıp yapılmadığının kontrolü
- Satış ilanının usulüne uygun tebliği ve ilan içeriğinin doğruluğu
- Elektronik satış portalı üzerinden teklif verme süresinin başlaması
- İhalenin tamamlanması, bedelin yatırılması ve tescil aşaması
Bu noktaların her biri ayrı bir başvuru imkânı doğurur; en verimli müdahale, kıymet takdirine itiraz aşamasında yapılandır. Değerin düşük belirlenmesi, sonraki tüm aşamaları etkiler.
İhalenin Feshi Talebinde Zarar Şartı
İhalenin feshi istemi, kanunda öngörülen kısa süre içinde icra mahkemesine yapılır. Talepte yalnızca usulsüzlük göstermek yeterli değildir; ileri sürülen aykırılığın satış sonucunu etkilediğinin, yani zarar doğurduğunun da ortaya konması beklenir. Tebligat usulsüzlüğü, ilanın eksikliği ve değer tespitindeki hata en sık ileri sürülen sebeplerdir. Talebin reddi hâlinde para cezasına hükmedilebileceği dikkate alınarak başvurunun dayanağı önceden değerlendirilmelidir.
Yapılandırma ile Dava Kararı Arasında
Alacaklıyla yapılan haricen ödeme veya taksitlendirme anlaşmaları çoğu zaman satıştan daha az maliyetlidir; ancak metin eksik yazıldığında yeni uyuşmazlık doğurur. Protokolde hacizlerin kaldırılıp kaldırılmayacağı, satış talebinin geri alınıp alınmayacağı, temerrüt hâlinde hangi aşamadan devam edileceği ve dosya masraflarının kime ait olacağı açıkça belirtilmelidir. Görüşmeler sürerken satış takviminin işlemeye devam ettiği unutulmamalı, gerekiyorsa satışın durdurulmasına ilişkin talep ayrıca dosyaya sunulmalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; dosyanın türü ve satışa konu malın niteliği izlenecek yolu değiştirir. Satış aşamasına gelmiş bir dosyada gecikmeden hukuki destek alınması önem taşır.