Hesabın aniden kullanılamaz hale gelmesi, çoğu zaman kara para şüphesine dayalı bir tedbirin sonucudur. 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar ile TCK'nın aklama suçuna ilişkin hükümleri ekseninde bu rehber, bankaya itiraz ile adli mercilere başvurunun nasıl sıralanacağını anlatır.
İlk Soru: Blokeyi Kim Koydu?
Uygulanan tedbirin kaynağı belirlenmeden yapılan her başvuru boşa gider. Üç ihtimal vardır: bankanın kendi risk politikası kapsamında uyguladığı kısıtlama, yükümlü kuruluş bildirimi üzerine işletilen askıya alma süreci ve savcılık talebiyle verilen adli el koyma kararı. İlkinde muhatap banka, sonuncusunda ise karar veren hakimliktir.
Bankaya Yazılı Başvuru
Şubede sözlü görüşme kayıt bırakmaz. Yazılı başvuruda kısıtlamanın hukuki dayanağı, kapsamı ve süresi sorulmalı; başvurunun kayda alındığını gösteren belge alınmalıdır. Cevapsız kalan veya gerekçesiz reddedilen talepler için ilgili şikâyet mercilerine başvuru yolu ayrıca değerlendirilebilir. Bu yazışmalar, sonraki aşamada zararın belgelenmesi bakımından da işe yarar.
Adli Karar Varsa İtiraz Merci
El koyma veya taşınmaz ve hak üzerinde tedbir kararı verilmişse, itiraz kararı veren makam üzerinden ilgili hakimliğe yapılır. İtiraz dilekçesinde soyut savunma yerine, paranın kaynağını gösteren belgelerin dosyaya sunulması sonucu belirler. Kripto varlık işlemlerinde platform işlem geçmişi, cüzdan adresleri ve transfer zinciri; ticari faaliyette ise fatura, sözleşme ve kayıtlar bu işlevi görür.
Fonun Meşru Kaynağını Kurgulamak
Aklama iddiasının karşısına konulacak savunma, tek tek belgelerden değil bütünlüklü bir para akışı anlatısından oluşur. Gelirin doğduğu kaynak, hesaba giriş yolu ve harcama kalemi arasındaki zincir kesintisiz gösterilebilmelidir. Zincirdeki boşluklar, üçüncü kişiler üzerinden yapılan transferlerde daha da büyür; bu nedenle aracı hesaplara ilişkin açıklamalar baştan hazırlanmalıdır.
Kapatma Teklifi ile Yargılama Arasında
Bazı dosyalarda kısmi ödeme veya taahhüt yoluyla süreci kapatma önerisi gündeme gelir. Böyle bir adım atılmadan önce, teklifin yalnızca idari boyutu mu yoksa ceza soruşturmasını da mı ilgilendirdiği netleştirilmelidir; aksi halde iyi niyetle atılan adım, iddianın kabulü gibi yorumlanabilir. Bloke süresince doğan zarar için ayrıca hukuk yolu değerlendirilebilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Tedbirin türü ve dosyanın aşaması izlenecek yolu değiştirdiğinden, işlem yapmadan önce hukuki değerlendirme alınması yerinde olur.