İlamsız takip, alacaklının elinde mahkeme kararı bulunmadan başlattığı takip yoludur. Borçlu bakımından belirleyici olan, ödeme emrinin tebliğinden sonraki ilk günlerde atılan adımlardır. Bu rehber, ilamsız takipte borçlunun kullanabileceği hakları ve gecikme halinde ortaya çıkan sonuçları sıralar.
Tebliğden Sonraki İlk Yedi Gün
İİK uyarınca ödeme emrine itiraz süresi, tebliğden itibaren yedi gündür ve bu süre içinde icra dairesine yapılan itiraz takibi kendiliğinden durdurur. Süre kaçırıldığında takip kesinleşir; bu andan sonra borcun varlığını tartışmak için menfi tespit davası gibi çok daha yorucu bir yola başvurmak gerekir. Bu nedenle tebliğ tarihi, tebligatın kime ve nerede yapıldığıyla birlikte hemen kayda geçirilmelidir.
İtirazın Kapsamını Doğru Belirlemek
- Borca itiraz: Borcun hiç doğmadığı, ödendiği veya miktarının farklı olduğu ileri sürülür.
- İmzaya itiraz: Adi senede dayalı takiplerde imza ayrıca ve açıkça reddedilmelidir; genel bir itiraz imzayı kabul edilmiş sayar.
- Yetkiye itiraz: Takibin yapıldığı icra dairesinin yetkisiz olduğu, yetkili daire gösterilerek bildirilir.
Kısmi itirazda kabul edilen tutarın açıkça yazılması gerekir; aksi halde itiraz geçersiz sayılabilir.
Takip Durduktan Sonra Ne Olur
İtiraz üzerine takip durur ve topu alacaklı alır. Alacaklı, elindeki belgenin niteliğine göre icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir ya da genel mahkemede itirazın iptali davası açabilir. Borçlu bakımından bu dönem, ödeme belgelerinin, banka dekontlarının ve yazışmaların derli toplu hale getirilmesi için kullanılmalıdır.
Haciz Aşamasında Kullanılabilecek Araçlar
- Haczedilemeyen mal ve haklara ilişkin şikâyet, haczin öğrenilmesinden itibaren kısa bir süre içinde icra mahkemesine yapılır.
- Maaş haczinde yasal sınırı aşan kesintiler için ayrıca başvurulabilir.
- Üçüncü kişiye ait malın haczi halinde istihkak iddiası ileri sürülür.
- Usule aykırı işlemler bakımından şikâyet yolu her aşamada gözden geçirilmelidir.
Ödeme Yapılandırması mı, Yargılama mı
Borcun bir bölümünün gerçekten mevcut olduğu dosyalarda, alacaklıyla yapılacak taksitlendirme protokolü hem faiz yükünü hem haciz baskısını azaltabilir. Buna karşılık borç hiç doğmamışsa veya miktar ciddi biçimde yüksek gösterilmişse, itiraz sonrası yargılamada sonuç almak daha isabetli olabilir. Bu tercih, dosyadaki belgelerin gücüne ve borçlunun nakit akışına göre değişir.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Süreler kısa ve sonuçları ağır olduğundan, ödeme emrini aldığınız gün bir hukukçuya danışmanız tavsiye edilir.