Bir alacağın tahsili için başlatılan icra takibinde borçlunun malvarlığına yönelen iki temel işlem, haczedilen malın satışı ve elektronik ortamda uygulanan e-hacizdir. İcra ve İflas Kanunu bu işlemleri sıkı sürelere ve usullere bağlamıştır; hem alacaklı hem borçlu açısından bu kuralları bilmek hak kaybını önler.
Satış Talebi ve Sürenin İşleyişi
Haciz tek başına alacağı tahsil etmez; asıl tahsil, haczedilen malın satışıyla gerçekleşir. Satış, alacaklının talebiyle ve kanunda öngörülen süre içinde istenmelidir. Bu süre kaçırıldığında haciz kalkabilir ve alacaklı, tahsil imkânını fiilen kaybedebilir. Bu nedenle satış talebi, haciz tarihinden itibaren takvime bağlanmalıdır.
Kıymet Takdiri ve İhaleye İtiraz
Satıştan önce malın değeri belirlenir; bu kıymet takdirine karşı süresi içinde itiraz edilebilir. Değerin gerçek piyasa değerinin altında belirlenmesi, borçlunun malvarlığını olması gerekenden düşük bir bedelle kaybetmesine yol açar. İhalenin usulüne aykırı yapıldığı hâllerde ise ihalenin feshi talep edilebilir; bu talep de dar bir süreye tabidir.
E-Haciz Karşısında Yapılabilecekler
- Haczedilemez nitelikteki gelir ve hesapların ayrılmasını isteyin
- Maaş üzerindeki haczin yasal sınırı aşıp aşmadığını denetleyin
- Aynı alacak için mükerrer bloke uygulanmışsa kaldırılmasını talep edin
- Emekli maaşı gibi korumalı gelirlere ilişkin istisnaları ileri sürün
İcra Mahkemesine Başvuru Yolu
İcra işlemlerine yönelik şikâyet ve itirazlar kural olarak icra mahkemesinde incelenir. Şikâyet süresi işlemin öğrenilmesiyle işlemeye başladığından, banka hesabına konulan blokenin ya da satış ilanının ne zaman öğrenildiği belgelenmelidir. Sürenin doğru saptanması, itirazın esasa girmeden reddedilmesini önler.
Borçlu ve Alacaklı İçin Denge
Alacaklı hızlı tahsili hedeflerken, borçlu orantısız ve usulsüz işlemlere karşı korunur. Her iki taraf da işlemleri Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun genel usul ilkeleri ışığında değerlendirmeli; itiraz ve satış takvimini birlikte yürütmelidir.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeve sunar. Haciz ve satış süreleri dosyanın türüne göre değişebileceğinden, kendi takibinize ilişkin adımları bir hukukçuyla teyit etmeniz önerilir.