İlamsız icra takibinde borçluya tebliğ edilen ödeme emri, hem itiraz hem de mal beyanı bakımından iki ayrı yükümlülüğü aynı anda başlatır. Bu iki yolun süreleri ve sonuçları farklı olduğu için birbirine karıştırılması ciddi hak kayıplarına yol açar.
İtiraz Süresi Neden Kaçırılır
Ödeme emrine itiraz, takibi durdurmanın en pratik yoludur ve tebliğden itibaren yasada belirlenen kısa süre içinde icra dairesine yapılmalıdır. Uygulamada en sık hata, tebligatın usulsüz olduğunu düşünüp süreyi işlemez saymaktır. Oysa tebligat usulsüzlüğü ayrı bir itiraz konusudur; süre, öğrenme tarihinden yeniden başlatılabilir ancak bunu ispat yükü borçludadır.
İtirazın Kapsamını Doğru Belirlemek
Borca itiraz, imzaya itiraz ve yetkiye itiraz birbirinden farklı sonuçlar doğurur. Kısmi itirazda kabul edilen tutar için takip kesinleşeceğinden, itiraz dilekçesinde nelere itiraz edildiği açıkça yazılmalıdır. İmzaya itiraz ayrıca ve açıkça belirtilmezse imza kabul edilmiş sayılır.
Mal Beyanının İhmal Edilmesi
İtiraz edilse bile mal beyanı yükümlülüğü çoğu zaman gözden kaçar. Takip kesinleştiğinde süresinde mal beyanında bulunmamak, hem takip hukuku hem de ayrı bir yaptırım riski doğurur. Beyanın gerçeğe aykırı düzenlenmesi ise ayrıca sorumluluk kaynağıdır.
Yetki İtirazı ve Yetkili İcra Dairesi
- Yetki itirazı, esasa itirazla birlikte ve ilk fırsatta ileri sürülmelidir.
- Yetkili icra dairesi genellikle borçlunun yerleşim yeri veya sözleşmenin ifa yerine göre belirlenir.
- Yetki itirazında hangi icra dairesinin yetkili olduğu somut olarak gösterilmelidir; aksi halde itiraz sonuçsuz kalabilir.
İtirazın İptali mi Kaldırılması mı
İtiraz üzerine alacaklının önünde iki farklı yol bulunur: elinde İİK anlamında belge varsa itirazın kaldırılması için icra mahkemesine, yoksa itirazın iptali için genel mahkemeye başvurabilir. Bu tercih delil durumuna göre yapılmalı; yanlış yolun seçilmesi zaman ve masraf kaybı doğurur.
Her icra dosyasının belge yapısı ve tebligat geçmişi kendine özgüdür. Sürelerin ve yetkinin somut olaya göre hesaplanması gerektiğinden, takibe muhatap olan kişinin dosyayı bir hukukçuyla birlikte değerlendirmesi yerinde olur.