İcra dosyasında hak kaybı genellikle borcun varlığı tartışmasından değil, işlemin öğrenilmesinden sonra geçirilen kısa süreden doğar. Şikâyet ve itiraz yolları dar zaman aralıklarına bağlıdır. Bu rehber, satış aşaması ile e-haciz uygulamasını birlikte ele alır ve süre riskini azaltan kontrolleri sıralar.
E-Haciz Öğrenildiğinde İlk Kontroller
Hesap üzerindeki blokaj çoğu zaman tebligattan önce fark edilir. İlk yapılacak iş, hangi dosyadan ve hangi tutarla haciz konulduğunun tespit edilmesidir. Ardından şu sorular yanıtlanır: haczedilen hesap maaş hesabı mı, blokaj dosya borcunu aşıyor mu, aynı borç için birden fazla hesaba mükerrer haciz uygulanmış mı, ödeme emri usulüne uygun tebliğ edilmiş mi. İİK çerçevesinde bu soruların bir kısmı süresiz şikâyete, bir kısmı ise kısa süreli şikâyete tabidir; ayrım yapılmadan beklemek risk yaratır.
Kısmen veya Tamamen Haczedilemeyen Kalemler
- Maaş ve ücret alacaklarının kanunla korunan bölümü
- Nafaka alacakları ve bu amaçla yatan tutarlar
- Bazı sosyal yardım ve destek ödemeleri
- Borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli ev eşyası
- Mesleğin sürdürülmesi için zorunlu araç ve gereçler
Satış Aşamasında Süreye Bağlı İtirazlar
Satış süreci, kıymet takdirinin tebliğiyle fiilen başlar. Kıymet takdirine itiraz için tanınan süre kısadır ve bu süre geçtikten sonra taşınmazın gerçek değerinin çok altında satıldığı iddiası genellikle dinlenmez. Bu nedenle kıymet takdir raporu eline ulaşan tarafın önce raporun dayanaklarını, emsal karşılaştırmalarını ve taşınmazın imar durumunu incelemesi gerekir. Satış ilanının usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği de ayrı bir kontrol başlığıdır.
İhalenin Feshi Penceresi
İhale tamamlandıktan sonra açılan pencere dardır ve kaçırıldığında ihale kesinleşir. Fesih talebinde ileri sürülebilecek tipik sebepler; ilanın usulsüzlüğü, satış bedelinin belirlenmesinde yapılan hatalar, ihaleye fesat karıştırıldığı iddiası ve tebligat eksiklikleridir. Bu iddiaların her biri belgeyle desteklenmeli, ilan metni ve tebligat parçaları talep ekine konulmalıdır.
Dosya Takip Düzeni
- Dosya bilgileri, alacaklı ve tutar tek bir tabloda tutulur.
- Her tebligatın tarihi, dosyaya girildiği gün kaydedilir.
- Şikâyet ve itiraz süreleri son güne değil, birkaç gün öncesine alarmlanır.
- Ödeme yapılıyorsa dekontların dosya numarasıyla eşleşmesi sağlanır.
- Haciz kalktığında kaldırma yazısının bankaya ulaştığı teyit edilir.
Yukarıdaki başlıklar genel uygulamayı yansıtır; dosyanızın türü, takibin dayanağı ve tebligat geçmişi sonucu değiştirebilir. Hesabınıza haciz uygulandığını öğrendiğiniz gün bir hukukçuya danışmanız, kısa sürelerin kaçırılmasını önler.