Bir hesabın şüpheli işlem gerekçesiyle kısıtlanması, çoğu zaman müşteriye ayrıntılı bir açıklama yapılmadan gerçekleşir. 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar ile aklama suçunu düzenleyen TCK 282 çerçevesinde bankaların bildirim ve tedbir yükümlülükleri bulunduğundan, karşı hamlenin doğru mercie ve doğru zeminde kurulması gerekir. Bu rehber, bloke sonrası ilk hamleleri ve süre kaybına yol açan tipik hataları ele alır.
Kısıtlamanın Kaynağını Ayırt Etmek
İlk yapılacak iş, kısıtlamanın bankanın kendi iç kontrol kararından mı, idari bir tedbirden mi yoksa soruşturma kapsamındaki bir el koyma kararından mı doğduğunu belirlemektir. Kaynak yanlış teşhis edilirse itiraz da yanlış mercie yapılır; bu sırada gerçek başvuru yolunun süresi işlemeye devam eder. Banka nezdinde yapılan yazışmalar, adli mercideki süreleri durdurmaz.
Bankaya İtirazın Yazılı Zemini
Bankaya yapılacak başvuru sözlü değil yazılı olmalı, işlem tarihi, tutar ve karşı taraf bilgisiyle birlikte fonun kaynağını gösteren belgeler eklenmelidir. Satış sözleşmesi, fatura, tapu bedeli dekontu, ücret bordrosu, kripto varlık platformundan alınan işlem dökümü gibi kayıtlar birbirini doğrulayacak şekilde sıralanmalıdır. Kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeler kapsamında alınan hesap ekstreleri, fonun izini kesintisiz gösterebiliyorsa dosyanın en güçlü unsuru hâline gelir.
Fon Kaynağı Dosyası: Kontrol Listesi
- Paranın girişinden çıkışına kadar kesintisiz zincir kurulmalı, ara halkalar boş bırakılmamalı
- Üçüncü kişiler üzerinden yapılan transferler için o kişiyle ilişki belgelenmeli
- Nakit girişlerinin ekonomik gerekçesi ayrıca yazıyla açıklanmalı
- Yurt dışı kaynaklı gönderimlerde gönderen kimliği ve amaç bilgisi eklenmeli
- Tüm belgeler tarih sırasına göre tek bir dizinde numaralandırılmalı
Adli Yola Geçerken Süre Baskısı
Soruşturma kapsamında verilen tedbir kararlarına itiraz, kanunda öngörülen kısa süreler içinde ve kararı veren merciin bağlı olduğu hâkimliğe yapılır. Kararın öğrenildiği tarih ile tebliğ edildiği tarih farklı olabileceğinden, bu iki tarih ayrı ayrı kayda geçirilmelidir. Şubeden alınan sözlü bilgi tebliğ yerine geçmez; süre hesabının dayanağı yazılı bildirimdir. İtiraz dilekçesinde yalnızca mağduriyet anlatılmamalı, fonun kaynağına ilişkin somut belgeler baştan sunulmalıdır.
Sonraki Aşamayı Baştan Kurgulamak
İtirazın reddi ihtimaline karşı ikinci bir plan hazırlanmalıdır. Bu plan, ret gerekçesindeki eksik noktayı kapatacak yeni belgeyi ve gerekiyorsa mali müşavir raporunu içermelidir. Ticari faaliyet devam ediyorsa alternatif ödeme kanallarının hukuka uygun biçimde kurulması, zararın büyümesini engeller.
Burada anlatılanlar genel bilgilendirmedir. Hesap kısıtlamasının dayanağı dosyadan dosyaya değiştiği için, belge sunmadan önce süreci bilen bir hukukçuyla değerlendirme yapılması önerilir.