İlamsız icra takibinde borçlu, elinde mahkeme kararı bulunmayan bir alacaklının talebiyle karşı karşıyadır. İİK bu dengesizliği, borçluya ödeme emrine itiraz imkânı tanıyarak giderir; ancak bu imkân çok kısa bir zaman aralığına sıkışmıştır. Ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve alacağın gerçekten var olup olmadığı tartışması büyük ölçüde kapanır. HMK usul kuralları da bu aşamadan sonra açılacak davaların çerçevesini belirler.
Tebligatı Aldığınız An Yapılacaklar
İlk yapılması gereken, tebliğ tarihinin zarf veya tebligat mazbatası üzerinden kesin olarak tespitidir. Tebligatın usulsüz yapıldığı düşünülüyorsa bu ayrı bir başvuru konusudur ve öğrenme tarihinin ispatı önem taşır. İkinci olarak takip dosyası incelenerek alacağın hangi belgeye dayandırıldığı, faiz türü ve başlangıç tarihi ile takip masraflarının dökümü çıkarılmalıdır.
İtirazın Kapsamını Doğru Kurmak
- Borcun tamamına mı yoksa bir kısmına mı itiraz edildiği açıkça yazılmalıdır
- Kısmi itirazda kabul edilen tutar rakamla belirtilmezse itiraz sonuç doğurmayabilir
- Takibe dayanak belgedeki imza inkâr ediliyorsa bu ayrıca ve açıkça ileri sürülmelidir
- Faize ve faiz oranına itiraz ediliyorsa bu da ayrı bir kalem olarak gösterilmelidir
- Yetkiye itiraz varsa esasa itirazla birlikte ve doğru sırayla ileri sürülmelidir
İtiraz Süresi Geçtiyse Elde Kalan Yollar
Süre kaçırıldığında dosya tamamen kapanmaz, ancak borçlunun yükü ağırlaşır. Gecikmiş itiraz, ancak engel oluşturan haklı bir sebebin varlığı ve bunun belgelenmesi halinde gündeme gelebilir. Borcun aslında bulunmadığı veya ödendiği iddiası ise ayrı bir dava konusu yapılabilir; fakat bu süreçte takip işlemleri kendiliğinden durmaz. Bu nedenle haciz aşamasına geçilmeden hareket etmek, sonradan hak arama çabasından çok daha etkilidir.
Haciz Aşamasında Korunan Değerler
- Maaş üzerindeki hacizde kanunun öngördüğü sınırların aşılıp aşılmadığı denetlenir.
- Haczedilemeyecek nitelikteki ev eşyası ve mesleki araçlar için şikâyet yoluna gidilir.
- Üçüncü kişiye ait mal haczedilmişse istihkak iddiası süresinde ileri sürülür.
- Ödeme yapıldıkça makbuz alınır ve dosyaya işlenip işlenmediği takip edilir.
- Taksitle ödeme taahhüdü verilecekse sonuçları önceden değerlendirilir.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgi niteliğindedir ve her takip dosyasının kendine özgü koşulları vardır. Ödeme emri elinize ulaştığında, süre işlemeye başladığı için vakit kaybetmeden hukuki destek almanız yararınıza olacaktır.