İcra takibinde borçlunun elindeki savunma imkânlarının neredeyse tamamı kısa ve kesin sürelere bağlıdır. Haciz aşamasına gelmiş bir dosyada geç kalınan her adım, esasen haklı olan borçluyu da sonuç alamaz duruma getirir. Bu rehber İİK ve HMK çerçevesinde borçlu haklarını takibin akışına göre sıralar.
Ödeme Emri: Sayaç Buradan Başlar
Tebliğ edilen belgenin ödeme emri mi icra emri mi olduğu ilk belirlenmesi gereken husustur; ikisinin sonuçları ve itiraz mekanizması farklıdır. Genel haciz yolunda borca, faize veya imzaya itiraz kanunda öngörülen kısa süre içinde icra dairesine yapılır. Kambiyo senedine dayalı takipte ise itiraz mercii icra mahkemesidir ve itiraz kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz.
Tebligat Usulsüzse Süre İşlemez
Uygulamada en sık rastlanan kurtarıcı savunma, tebligatın usulsüz yapıldığının ortaya konulmasıdır. Adres kaydı, tebliğ mazbatasındaki şerhler, komşu veya muhtara teslim açıklamaları tek tek incelenmelidir. Usulsüzlük ileri sürülürken öğrenme tarihinin bildirilmesi gerekir; beyan edilen öğrenme tarihi sürelerin yeni başlangıç noktası olur.
Haciz Tutanağı ve Haczedilmezlik Şikâyeti
- Haczedilen malın borçlunun mesleğini sürdürmesi için zorunlu olup olmadığı
- Maaş haczinde kanunî sınırın aşılıp aşılmadığı
- Ev eşyasının haczedilmezlik kapsamında değerlendirilmesi
- Üçüncü kişiye ait mal haczedilmişse istihkak iddiasının süresinde bildirilmesi
Haczedilmezlik şikâyeti, haczin öğrenildiği andan itibaren işleyen kısa süreye tabidir. Bu süre geçtikten sonra malın niteliği değişmese bile şikâyet reddedilebilir.
Kıymet Takdiri ve Satış Aşamasında Son Fırsatlar
Değeri düşük belirlenen bir taşınmaz, satışta borcun çok altında elden çıkabilir. Kıymet takdiri raporuna itiraz için tanınan süre kaçırıldığında, aynı itirazlar ihale sonrasında çoğunlukla dinlenmez. İhalenin feshi talebi de ayrı ve kısa bir süreye bağlıdır; fesih sebebinin ihaleye etkili olduğunun somut biçimde gösterilmesi beklenir.
Şikâyet mi İtiraz mı: Mercii Ayrımını Kaçırmayın
Borcun varlığına yönelik savunmalar itiraz, icra dairesinin işlemine yönelik savunmalar şikâyet konusudur. Yanlış mercie yapılan başvuru, süre içinde yapılmış olsa bile çoğu zaman hak kaybını önlemez. Dilekçe hazırlanmadan önce hangi hakkın hangi merci önünde ileri sürüleceği yazılı olarak belirlenmelidir.
Bu içerik yol gösterici bir çerçeve sunar; dosyanızdaki takip türü, tebligat tarihleri ve haczin kapsamı sonucu belirleyicidir. Elinize bir icra evrakı ulaştıysa, süre işlemeye başladığı için değerlendirmeyi geciktirmemeniz önem taşır.