İcra takibinde alacağın fiilen tahsili çoğu zaman haczedilen malın satışıyla gerçekleşir. Borçlu açısından ise mal beyanı yükümlülüğü sürecin başında ortaya çıkan kritik bir eşiktir. Bu rehber İİK ekseninde satış ve mal beyanı aşamalarını, tarafların hak ve yükümlülükleri açısından ele alır.
Mal Beyanı: Süresi ve Sonuçları
Ödeme emrinin tebliğinden sonra borcunu ödemeyen borçlu, kanunda öngörülen süre içinde mal beyanında bulunmak zorundadır. Mal beyanı, borçlunun malvarlığını ve gelirini icra dairesine bildirmesidir. Bu yükümlülüğün hiç ya da gerçeğe aykırı yerine getirilmemesi hukuki sonuçlar doğurabilir. Borçlu açısından beyanın zamanında ve doğru yapılması, alacaklı açısından ise beyanın takibi önemlidir.
Haczden Satışa Giden Yol
Haciz tek başına alacağı tahsil etmez; haczedilen malın paraya çevrilmesi gerekir. Satış süreci şu adımları izler:
- Haczedilen malın kıymetinin takdiri yapılır
- Kıymet takdirine karşı süresinde itiraz edilebilir
- Satış talep edilir ve kanuni süre içinde istenmesi gerekir
- Açık artırma ilan edilip elektronik ortamda ve/veya fiziki olarak yapılır
Kıymet Takdirine İtirazın Önemi
Malın gerçek değerinin altında takdir edilmesi, hem borçluyu hem alacaklıyı zarara uğratabilir. Kıymet takdirine karşı itiraz süresi kaçırılırsa, düşük bedel üzerinden satış kesinleşme riski doğar. Bu nedenle rapor tebliğ edilir edilmez incelenmeli, gerekirse itiraz edilmelidir.
Satışın İptali Sebepleri
İhalenin usulüne aykırı yapılması, ilan koşullarına uyulmaması gibi durumlarda ihalenin feshi istenebilir. HMK'nın genel usul kuralları, icra hukukundaki özel düzenlemelerle birlikte uygulanır. Fesih talebi de süreye tabidir ve somut usul aykırılığına dayandırılmalıdır.
Tebligatın Kritik Rolü
Ödeme emri, kıymet takdiri ve satış ilanına ilişkin tebligatlar sürelerin başlangıcını belirler. Usulsüz tebligat, borçlunun haklarını kullanamadan süre kaybetmesine yol açabileceği gibi, alacaklı yönünden de işlemlerin sakatlanmasına neden olabilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; her takip dosyasının aşaması ve süresi farklıdır. Somut durumda icra dosyanızın bir avukatla değerlendirilmesi önerilir.