İcra takibinde alacaklı da borçlu da aynı tuzağa düşer: dosya hareketsiz kaldığı sürece hiçbir şey olmadığı sanılır, oysa 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu birçok işlemi kısa ve kesin sürelere bağlamıştır. Mal beyanı ve satış aşamaları, bu sürelerin en yoğunlaştığı iki noktadır. Aşağıdaki kontrol listesi, dosyanın süre nedeniyle düşmesini ya da yapılan işlemin geçersiz hâle gelmesini önlemeye odaklanır.
Borçlu Tarafında: Mal Beyanı Yükümlülüğü
Ödeme emrinin tebliğinden sonra borç ödenmez veya takip kesinleşirse, borçlunun kanunda öngörülen süre içinde mal beyanında bulunması gerekir. Beyanda bulunmamak yalnızca usulî bir eksiklik değildir; alacaklının talebi üzerine hapsen tazyik kararı verilmesine yol açabilir. Beyanın gerçeğe aykırı düzenlenmesi ise ayrı bir sorumluluk doğurur. Malvarlığı bulunmayan borçlunun da bunu açıkça bildirmesi gerekir; sessiz kalmak koruma sağlamaz.
Alacaklı Tarafında: Satış İsteme Süresi
- Haciz konulduktan sonra satış talebi için kanunda öngörülen süre işlemeye başlar; bu süre içinde talep edilmezse haciz kalkar ve yeniden haciz için baştan işlem yapılması gerekir.
- Satış avansının yatırılmaması, süresinde yapılmış bir satış talebini de sonuçsuz bırakabilir.
- Kıymet takdiri raporunun tebliğinden itibaren işleyen kısa süre içinde itiraz edilmezse, düşük belirlenen değer sonraki aşamalara esas alınır.
Elektronik Satış Sürecinde Kontrol Noktaları
- Satış ilanının içeriği, taşınmazın nitelikleri ve üzerindeki takyidatlar bakımından kontrol edilir.
- İlanın ilgililere usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği takip edilir; tebligat eksikliği ihalenin feshi sebebidir.
- Teminat yatırma ve teklif verme takvimi not edilir.
- Taşınmazda kiracı veya üçüncü kişi zilyetliği varsa tahliye sürecinin ayrı bir aşama olduğu hesaba katılır.
- İhale sonrası bedelin yatırılması için verilen süre izlenir.
İhalenin Feshi ve Şikâyet
İhaleye ilişkin hukuka aykırılıklar, icra mahkemesinden ihalenin feshi istenerek ileri sürülür ve bu talep kanunda belirlenen kısa süreye tabidir. Süre, ihaleden haberdar olunan tarihe göre hesaplandığından, tebligat kayıtları dosyadan çıkarılmalıdır. Talep reddedilirse para cezasına hükmedilebileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. Genel olarak icra müdürlüğü işlemlerine karşı şikâyet yolu da benzer şekilde süreye bağlıdır; süresiz şikâyet ancak kamu düzenine ilişkin sınırlı hâllerde mümkündür.
Bu rehber genel çerçeve sunar; takibin türü, alacağın niteliği ve haczedilen malın cinsi süreleri ve izlenecek yolu değiştirir. İcra dosyanızdaki tarihleri bir hukuk profesyoneliyle birlikte gözden geçirmeniz önerilir.