İş kazası dosyalarında hak kaybının büyük bölümü mahkeme aşamasında değil, kazayı izleyen ilk haftalarda yaşanır. Bildirim, kurum incelemesi ve itiraz halkalarından biri atlandığında, sonraki aşamada ne kadar güçlü delil sunulursa sunulsun sonuç değişmeyebilir. Bu rehber, 5510 ve 6331 sayılı düzenlemelerin çizdiği çerçevede itiraz ve başvuru sırasını, 4857 ile 7036 sayılı Kanun'un belirlediği yargı yoluyla birlikte ele alıyor.
Önce Şunu Netleştirin: Hangi Karara İtiraz Ediyorsunuz?
İş kazası sürecinde tek bir karar yoktur. Olayın iş kazası sayılıp sayılmadığı, sürekli iş göremezlik oranı, kusur dağılımı ve bağlanan gelir ayrı ayrı belirlenir. İtiraz dilekçeniz bunlardan hangisini hedefliyorsa muhatabı da süresi de değişir. Kararın tümüne yönelik genel ifadelerle yazılan dilekçeler çoğu zaman yanlış birimde işlem görür ve süre bu sırada işlemeye devam eder.
Bir Aylık Süre Her Talep İçin Geçerli Değildir
İş hukukunda sıkça anılan bir aylık süre esas olarak fesih ekseninde işler; 7036 sayılı Kanun uyarınca işe iade talebinde, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bu süre içinde arabulucuya başvurulması gerekir. Buna karşılık iş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat talepleri farklı bir zamanaşımı rejimine tabidir ve bu davalar arabuluculuk dava şartı kapsamında değildir. İki rejimin birbirine karıştırılması, dosyanın esasa girilmeden reddedilmesine yol açan en yaygın hatalardandır.
Kurum İncelemesi Sürerken Toplanması Gereken Kayıtlar
- Kaza anına ilişkin vardiya, puantaj ve giriş-çıkış kayıtları
- 6331 sayılı Kanun kapsamında düzenlenmesi gereken risk değerlendirmesi ve eğitim belgeleri
- Kişisel koruyucu donanım zimmet tutanakları
- İlk müdahale, sevk ve hastane kayıtlarının tarih sırası
- Olay yeri fotoğrafları ile kamera görüntülerinin saklanmasına yönelik yazılı talep
Bu kayıtların önemli kısmı işverenin tasarrufundadır ve talep edilmediğinde zamanla erişilemez hale gelir. Bu nedenle delil tespiti veya kayıtların muhafazasına yönelik yazılı istem, itiraz dilekçesiyle eş zamanlı yapılmalıdır.
İtiraz Takvimini Kurmanın Pratik Yolu
- Her belgenin tebliğ tarihini evrakın üzerine değil, ayrı bir takip tablosuna işleyin.
- Son günü değil, son günden birkaç iş günü öncesini hedef tarih olarak belirleyin.
- Kurum yazışmalarını ve tebligat kayıtlarını tek klasörde tutun.
- Rapor beklenen dosyalarda, rapor gecikirse hangi adımın atılacağını önceden yazın.
İtiraz Reddedilirse Ne Yapılır?
Ret gerekçesi, ikinci aşamanın haritasıdır. Gerekçe kusur oranına dayanıyorsa teknik değerlendirme ve uzman görüşü, olayın nitelendirilmesine dayanıyorsa kaza anının tanık beyanları ve kayıtlarla yeniden kurgulanması öne çıkar. Aynı dilekçenin biçim değiştirilerek tekrar sunulması pratikte sonuç vermez.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte bilgilendirmedir. İş kazası dosyalarında süre hesabı; bildirim tarihi, rapor tarihleri ve tarafların sıfatına göre değişebildiğinden, dosyanızın kendi verileriyle birlikte hukuki değerlendirme yaptırmanız yerinde olur.