İşçilik alacağı hesaplarında en çok tartışılan konu, hizmet süresinin gerçekten ne kadar olduğudur. 5510 sayılı Kanun kapsamındaki Kurum kayıtları ile fiilî çalışma çoğu zaman örtüşmez: giriş tarihi geç bildirilmiş, aylar eksik yatırılmış ya da ücret asgari ücret üzerinden gösterilmiş olabilir. Bu farklılık, 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca hesaplanan kıdem ve ihbar tazminatını doğrudan etkiler.
Hizmet Dökümünü Ham Veri Olarak Okuyun
İlk adım, hizmet dökümündeki her satırın karşılığını aramaktır. Eksik gün nedenleri, işyeri sicil numarasındaki değişiklikler ve ara verilmiş görünen dönemler tek tek not edilmelidir. İşyeri devri hâlinde sicil numarası değişse de hizmet süresi kural olarak birleşir; bu husus dökümde görünmediği için hesabın dışında bırakılması sık rastlanan bir hatadır.
Ücretin Gerçek Tutarını Gösteren Kayıtlar
- Banka hesap hareketleri ve maaş açıklamalı transferler.
- Yıllara göre değişen ödeme düzenini gösteren bordro örnekleri.
- İkramiye, prim ve yol yardımı gibi süreklilik taşıyan ödemelerin kayıtları.
- Aynı işyerinde benzer pozisyonda çalışanların bilgisi ile meslek kuruluşu ücret araştırmasına dayanak oluşturacak veriler.
Kuruma Yapılacak Başvuru ile Dava Yolunun Sırası
- Eksik veya hatalı bildirim için önce Kuruma yazılı başvuru yapılır; bu başvuru sonraki aşamada iyi niyetin ve tarihin belgesidir.
- Hizmet tespiti talebi, iş mahkemesinde ayrı bir dava olarak açılır ve Kurum da davada yer alır.
- 7036 sayılı Kanun uyarınca işçilik alacakları bakımından dava şartı olan arabuluculuk süreci işletilir; buna karşılık hizmet tespiti istemi bu kapsamda değerlendirilmez.
- Arabuluculuk son tutanağının tarihi, dava açma takviminin başlangıcı olarak çizelgeye işlenir.
İş Sağlığı ve Güvenliği Kayıtlarının Sessiz Katkısı
6331 sayılı Kanun kapsamında tutulan eğitim katılım kayıtları, işe giriş sağlık raporları ve risk değerlendirmesi belgeleri, çalışmanın hangi tarihte fiilen başladığını gösteren güçlü yan delillerdir. Bu belgeler bordro ile çelişiyorsa, çelişki dilekçede açıkça ortaya konmalıdır.
Süre Bakımından Kritik Eşik
Fesih tarihi, alacakların istenebilir hâle geldiği andır ve bütün hesap bu tarihten kurulur. Fesih bildiriminin yazılı yapılmadığı hâllerde tarihin ispatı zorlaşır; bu nedenle iş ilişkisinin fiilen sona erdiği güne ilişkin mesajlar, kart okutma kayıtları ve tanık bilgileri gecikmeden toplanmalıdır.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Hizmet süresi ve ücret tespiti her dosyada farklı delil düzeni gerektirdiğinden, başvuru öncesinde belgelerinizin hukuki değerlendirmeye tabi tutulması önerilir.