İşçilik alacaklarında haklılık ile kazanılan dava aynı şey değildir. Fark, çoğu zaman ispat yükünün kimde olduğunun ve hangi belgenin dosyaya girdiğinin sonucudur. Buna bir de dava şartı olan arabuluculuk aşamasının kendi takvimi eklenir.
Kapıdaki İlk Eşik: Dava Şartı Arabuluculuk
Kıdem, ihbar, fazla çalışma ve benzeri işçilik alacakları ile işe iade talepleri bakımından arabulucuya başvuru, 7036 sayılı Kanun uyarınca dava şartıdır. Anlaşmama ile sonuçlanan son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren kanunda öngörülen kısa süre içinde dava açılmazsa yeniden arabuluculuğa gitmek gerekir. Son tutanağın aslı dava dilekçesine eklenmediğinde dosya usulden reddedilebilir.
İspat Yükü Kimde
- Ücretin ödendiğini, yıllık iznin kullandırıldığını ve fesihte usule uyulduğunu ispat kural olarak işverene düşer; bu belgeler işverenin elindedir.
- Fazla çalışmanın ve hafta tatili çalışmasının varlığını ise işçi ortaya koyar.
- İmzalı bordroda fazla çalışma tahakkuku varsa, aksinin yazılı belgeyle ortaya konulması beklenir.
- Giriş çıkış kayıtları, servis listeleri ve iş yazışmaları tanık beyanını destekleyen en güçlü unsurlardır.
Delili Kaybetmeden Toplama Sırası
- Fesih anında elde olan tüm belgeler kopyalanır: bordrolar, hesap ekstreleri, çalışma çizelgeleri.
- Sosyal Güvenlik Kurumu hizmet dökümü ve işe giriş bildirgesi temin edilir; 5510 sayılı Kanun kapsamındaki kayıtlar sigortalılık süresini belirler.
- Ücretin bir kısmı elden ödeniyorsa banka hareketleri ile bordro arasındaki fark tabloya dökülür.
- Tanık listesi, iddia edilen dönemi fiilen bilen kişilerden oluşturulur.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin uyuşmazlıklarda 6331 sayılı Kanun kapsamındaki eğitim ve tutanak kayıtları istenir.
Zamanaşımı ve Fesih Tarihi
Kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti için kanunda öngörülen zamanaşımı süresi fesih tarihinden işler; ücret ve fazla çalışma alacaklarında ise farklı bir süre uygulanır. İşe iade talebi bakımından fesih bildiriminden itibaren işleyen süre çok daha kısadır ve kaçırıldığında geri dönüşü yoktur. Bu nedenle fesih tarihi, dosyanın ilk sayfasına yazılması gereken veridir.
İtiraz ve İkinci Aşama
İlk derece kararına karşı istinaf süresi gerekçeli kararın tebliğinden işler. Bilirkişi hesap raporuna itiraz ise rapora karşı verilen kısa süre içinde, kalem kalem ve rakamsal gerekçeyle yapılmalıdır; genel ifadelerle yapılan itirazlar sonuç doğurmaz.
Bu içerik genel bilgi sunar. Çalışma biçiminiz, fesih gerekçesi ve elinizdeki kayıtlar tabloyu değiştirebileceğinden, süre dolmadan hukuki destek almanız yerinde olur.