Mobbing iddiası, iş hukukunda sonucu delile en fazla bağlı olan konulardan biridir. 4857 sayılı Kanun, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, 5510 ve iş sağlığı bakımından 6331 sayılı Kanun birlikte devrededir. Çalışanın karşılaştığı asıl sorun ise genellikle şudur: sürecin hangi aşamasında, hangi mercie ve hangi süre içinde başvurulacağı.
Önce Arabuluculuk, Sonra Mahkeme
İşçi alacakları ve işe iade taleplerinde arabuluculuk kural olarak dava şartıdır. Arabuluculuğa başvurmadan açılan dava usulden reddedilir ve bu sırada süreler işlemeye devam eder. Bu nedenle mobbing kaynaklı bir fesih sonrasında ilk adım, talep türünün belirlenmesi ve arabuluculuk başvurusunun doğru taleplerle yapılmasıdır. Görevli mahkeme iş mahkemesidir; bulunmayan yerlerde bu sıfatla asliye hukuk mahkemesi bakar.
Bir Aylık Eşiği Kaçırmamak
İş güvencesi kapsamındaki işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmadığında işe iade talebini kaybeder. Mobbing dosyalarında bu eşik özellikle risklidir: çalışan önce iç şikayet mekanizmalarını denemek, insan kaynaklarıyla yazışmak veya sağlık raporu süreçlerini beklemek isteyebilir. Bu girişimler değerlidir, ancak bir aylık süreyi durdurmaz. İşçinin kendisinin haklı nedenle feshettiği hallerde ise fesih hakkının kullanılması için öngörülen kısa süre ayrıca hesaplanmalıdır.
Mobbingin İspatında Kullanılan Materyal
- Tarih sırasına dizilmiş yazışmalar: e-posta, kurumsal mesajlaşma, görev yazıları.
- Görev tanımı ve unvan değişikliklerini gösteren belgeler, vardiya ve izin kayıtları.
- Sağlık başvuruları ve raporlar; olayla zaman bağı kurulabildiği ölçüde önem taşır.
- Aynı ortamdaki çalışanların tanıklığı ve varsa iç şikayet dosyasının çıktısı.
- İşyerinde 6331 kapsamında yapılan risk değerlendirmesi ve bildirim kayıtları.
Talepleri Ayrıştırmak
Mobbing tek başına bir dava türü değildir; işe iade, kıdem ve ihbar tazminatı, manevi tazminat ve sosyal güvenlik kayıtlarının düzeltilmesi gibi farklı taleplerin dayanağı olabilir. Her talebin süresi ve ispat yükü farklı olduğundan, tümü tek dilekçede toplanacaksa bile ayrı başlıklar altında ve ayrı delil listeleriyle kurulmalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Fesih tarihiniz ve iş güvencesi kapsamında olup olmadığınız sonucu doğrudan etkilediğinden, fesih bildirimini aldığınız gün hukuki destek almanız yararlı olur.